Page 891

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۲۹۸) در مکارم اخلاق آنحضرت صلی الله علیه وسلم زیرا که با او معامله میکند آنچه که او میکند وانبساط در دنیا از بزرگ ترین اسباب فسق است که آن موجب هلاک است خدای تعالی فرموده وَإِذَا أَرَدْنَا أَنْ نُهْلِكَ قَرْيَةً أَمَرْنَا مُتْرَفِيهَا فَفَسَقُوا فِيهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنَاهَا تَدْمِيرًا یعنی چون هلاک اهل قریه اراده نمائیم مردمان آسوده حال را امر مینمائیم با فسق میکنند بعد ازان عذاب بر ایشان ثابت شده هلاک میسازیم ایشانرا بهلاک کامل عمده و موقوف علیه این امر عدم درازه دستی و فراخی است در دنیا خلیفه را هم در سلوک این طریق مشقت و تنگی و منع از ادراک حق و توفیقی حاصل نمیشود زیرا مقصود خود را از اکل و شرب و نکاح و دیگر مباحات بکمال راحت و تلذذ حاصل میدارد حاصل کلام اینکه استقامت خلیفه تا اینکه در عدل بیت المال تا اینکه خلفاء راشدین رضی الله تعالی عنهم باشد سبب بزرگ در استحکام کلمه مسلمانان و اجتماع شان در جمیع احوال همین است و عدم عدل او در بیت المال سبب افتراق مسلمانان در حال و مال است اگرچه روزها روزه و شبها را قیام نماید و بدون استقامت خلیفه و عدل او در بیت المال اقتدا خلفاء راشدین رض بر امتی مسلمانان امید فلاح نیست و استحکام و نجاح برای شان حاصل نمیشود حال برای تو اندکی از زهد و عدم انبساطی که از حضرت نبوی صلی الله علیه وسلم و خلفای راشدین بوده ذکری نمائیم تا بدانی که انتظام امور مسلمانان بدون آن محال و استحکام شان بدون سلوک آن راه خنک است وجدال فائده ندارد خاتمه درین خاتمه ذکر مینمائیم آنچه از رسول الله صلی الله علیه وسلم و خلفاء راشدین اقتصاد و خوبی اخلاق بود ذکر آنچه که از حضرت صلی الله علیه وسلم اقتصاد و مکارم اخلاق بود رسول الله صلی الله علیه وسلم حلیم تر و شجاع و عادل تر و عفو کننده تر مردمان بود زنی را که مالک رقبه آن یا در نکاح آن معصوم هرگز مساس نکرد مگر اینکه محرمه وی بود سخی تر مردمان بود که درهم و دینار بنزد او شب نمی ماند اگر چیزی از حاجت زیاده شدی و کسی را نیافتی که بوی اعطا نمودی و شب شدی بمنزل خود