Page 669

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۷۶) تجهیز سپاه تیمور بقصد شام بود ابن شحنه میگوید وقتیکه روز دوم در قلعه صعود نمود آخر روز علماء حلب را طلب نموده و پایان حاضر گشته یک ساعت ایستاده و باز بامر آن نشستم تیمور ہم علمائی را که همراه آن بودند طلب نموده باہم بامراء قطعیکی از آنها مولای عبدالجبار بن عبدالله نعمان الدین حنفی که نعمان الدین از علماء مشہور سمرقند محسوب می شده بود بتیمور همان عبدالجبار را که یکی از احرار آن بود گفت بایشان بگو که من از شما مسئله را سؤال میکنم که اذعلاء سمرقند و بخارا و ہرات و سائر ممالک که فتح نموده ام پرسیده ام دیکی جواب واضح نداده و باید کسی از شما جواب بگوید که عالم تر و فاضل تر باشد و باید سخنی خود متوجه شده بگوید چه من با علماء مخالطت نموده و با ایشان اختصاص واقعی دارم و علماء را از قدیم طلب مینمودم این شحنه میگوید ما شنیده بودیم که این مرد علماء را در سؤال اذیت میکند و آخر ہم از آنها بهانه گرفته و بقتل میرساند و یا تعذیب میکند درین حال شیخ قاضی شرف الدین موسپائی انصاری شافعی به جانب من (یعنی ابن شحنه) اشاره نموده گفت اینک این مرد مدرس این دیار و نقیب و مرجع الیه آن است از ان بپرسید والله المستعان عبد الجبار مذکور روی خود را با بن شحنه نموده و بطور ترجمانی از طرف تیمور گفت که شاه ما میگوید که دیروز نفری زیادی از ما و شما کشته شد آیا این دو کدام شهید گفته میشوند بعد ازین سوال ہمہ بدل گفتند همین مسئله است که شنیدم با علماء بهانه گیری می کند ہمہ سکوت نمودند و خدا وند راه جواب را بر ابن شحنه باز نموده و ہدایتاً این جواب عجب را گفت که این سؤال حضرت رسول اللہ صلی اللہ علیہ وسلم سؤال و من بدان سؤالی که حضرت رسالت پناهی جواب فرموده اند جواب میدهم قاضی شرف الدین موسی الانصاری بعد از انقضاء حادثه براس این شحنه گفت قسم بخدای بزرگ ہمان وقتی که گفتی من جواب میدهم بجوابی که پیغمبر داده است غصہ من محل شد و با اینکہ قاضی شرف الدین محدث زمان خود بود و بواسطه آن حادثه ہائی کہ درین ایام دیده بود معذور بودہ و ممکن نبود بواسطه سطوت امیر تیمور خصوصاً باشخاصی که مخالف مرام او باشند هیچ جوابی بدهد در دل امیر عبدالجبار هم مثل این کیفیتی حادثه شده برای ابن شحنه بطور تمسخر گفت چطور از حضرت رسول الله صلی الله علیه وسلم سؤال شد و چطور جواب فرمودند تیمور