Page 621

فتوحات اسلامی جلد ثانی (۲۸) رسیدن جلال الدین ابن خوارزم شاه به خوزستان و عراق عجم و فارس مستولی شده سپاه آن به بغداد نزدیک شد بدرجه که اهل بغداد ازان هراس نمودند بعد ازان به تبریز و آذربایجان رفته کار آن بزرگ شد بدرجه که ممالک را از دست مالکان شان گرفته ضمیمه مملکت خود میساخت قصه کوتاه در بعضی ممالک که فاتح میشد عیناً عملیا ت تترا از قتل و تاراج کار فرما میگردید در همین سال خلیفة الناصر در حالی که چهل و هفت سال خلافت نموده بود فوت نمود و بعضی ها میگویند که فتنه تاتار بواسطه مراسله آن که بایشان نوشته و ایشانرا بر علیه خوارزم شاه بواسطه آنکه او را از محله عراق باز دارد بروی کار آمده بود و الله اعلم . بعد از ناصر پسرش الظاهر بامر الله خلیفه شده و نه ماه خلافت نموده بعد از فوت آن پسر آن المستنصر بالله ابو نصر منصو بخلیفه گشته و بعد ازان مستعصم بالله آخر خلفا رتبت جلوس نمود چنانچه ذکر خواهد شد و چون جلال الدین قوت گرفته ملک آن وسیع شد در سنه بیست و چهار برایش اطلاع رسید که یک طایفه بزرگ تتر به دامغان رسیده اند و خیال حمله دارند جلال الدین با سپاه کافی بمقابل ایشان ایستاده و خوب مدافعه نموده ایشان را شکست فاحش داده تا چند روز ایشان را تعقیب نموده از ایشان عده نهایت کثیرے را بقتل رسانیده و بقیه خود بنواحی ری قایم ورزیده از جماعات دیگر تتر با هراس میبود تا اینکه بسال بیست و پنج خبر دادند که جمع بزرگی رسیدند و همین بود که قتال جاری شد و هم چند حمله ظفر بطرف تاتار ها بود لکن در حمله اخیر جلال الدین غالب شده و ایشان را پراگنده ساخته آخرین شکستے برایشان ایقاع نمود و این ها اشخاصی بودند که چنگیز خان ایشان را از سپاه طرد و از ملک خود خارج نموده بود که ایشان قصد خراسان را - نموده او را خراب یافتند و ازان جا خیال ری بسته و این جا رسیده بودند از تولی خان پسر چنگیز خان هم خطی بجلال الدین رسید که این تا تارهاد و ابستگان ما نمی باشند فقط اشخاصے هستند که از طرف ما طرد شدند جلال الدین ازین مکتوب ایمن شده جانب آذربایجان روانه شد و این زمانی است که چنگیز خان در سال بیست و چهار هلاک شده بیست و سه سال سلطنت نموده بود چنین