Page 601

فتوحات اسلامی جلد ثانی ( ۸ ) قبضه چنگیز خان بر بخارا پس از فتح قلعه چنگیز خان فهرست اسامی رؤسا شهر را طلبیده پس از تهیه فهرست حکم باحضار شان نموده بایشان امر نمود که همه آن اموالی آکه خوارزم شاه از بخارا که ایشان را در اول امر بقتل رسانیده چنانچه ذکر شده و آن اموال را بمردم فروخته بود همه آن را حاضر کنند و میگفت این اموال از من و لشکریان من گرفته شده است بعد از احضار اموال و وسایل مذکور ارادت خالی از شهر اخراج نموده قتل و تاراج در شهر حکم فرا گردیده بر مسلمانانی کو که خارج شهر بودند هم حکم قتل داد گویا قیامت در بخارا قیام نموده ناله وزاری زنان واطفال دل سنگ را میگداخت چنگیز باین هم قانع نشده برزنان نیز حکم قتل داد . ظلم و قساوت خود را بدرجه ای برای نوع بشر نمایان نموده بیماری ایکه دشت وحشت و ویرانی ساخته برزنان بعضی اقدامات شنیع را حکم فرمائده و مردها بدون اینکه بحسرت بزنهای خود نظر کنند و خون بگریند دیگر کاری کرده نمیتوانستند و بعضی باکه خون غیرت بیشتر در عروق شان موج میزد و نمیتوانستند هیچ نظاره را مشاهده کنند موت را بر حیات اختیار نموده خود را شهید بیداد آن وحشیان نمودند که ازان جمله جناب فقیه رکن الدین امام زاده و پسر شان و جناب قاضی صدرالدین خان بودند که از حرم های خود بکمال غیرت مدافعه نموده تا بشهادت رسیدند و آن باکه تسلیم میشدند و مدافعه نمی کردند نیز رهایی نداشته اسیر میشدند پس ازین مظالم چنگیز خان آتش در شهر انداخته مدارس و مساجد را سوخته مردم را به تمع مال با نواع عذاب معذب مینمود . توجه چنگیز خان به سمر قند بعد از خاتمه یافتن امر بخارا چنگیز با اتباع خود در حالیکه ضعف حال خوارزم شاه را که درین سمرقند و ترمذ متمکن بود میدانست جانب سمرقند شتافته اسیران بخارا را هم به بدترین حال با خود گرفته پیاده آورده بود و هرکدام که اظهار عجز وناتوانی درین راه می نمود آن را بکمال بی رحمی بقتل میرسانید همینکه نزدیک سمرقند رسیدند سواران را پیش فرستاده و برای هرده نفر اسیر یک بیرق دادند که مردم سمرقند اسیران را هم به جمع عساکر آن گمان کنند در فتنه رفته سپاه چنگیز با طرف سمرقند که دران پنجاه هزار سپاه خوارزمیه اقامت گزین و مردم رعیت هم از شماره بیرون بودند پهلوه با ودلاوران سمرقند بنای تقدم را گذاشته سپاهیان خوارزمیه که معنویات شان شکسته بود از ترس بیرون نشدند و متوالیا عساکر چنگیز