Page 551

فتوحات اسلامی (٥٣٨) ذکر مصالح با فرنگیان مشان دیده میشد مردمان میگفتند که در خانه زین از وی کسی نیکو تر دیده نشده چنانکه گویا بر پشت اسپ خلق شده که در وقت رفتن حرکت و تزلزل ندارد چون حاضر میدان جنگ شدی دو کمان دو ترکش گرفته مقاتله را بنفس خود جریان میداد همیشه میگفت که با آرزوی شهادت معرکه پیش میروم ولی بادرک آن نایل نمی شوم امام قطب الدین نیشاپوری فقیه شافعی از سلطان این سخن را شنید بجواب گفت ای سلطان نفس خود و اسلام و مسلمانان را بخطر مینداز زیرا تو ستون ایشان اگر عیاذا بالله تو در معرکه مصاب شوی از مسلمانان یکی باقی نماند مگربه زیر شمشیر و شهرهای اسلامی از تصرفات مسلمانان خارج میگردد سلطان فرمود ای قطب الدین محمود کیست که این سخن درباره او گفته شود پیش از من کسی که بلاد اسلام و مسلمانان را محافظه نموده است خداوند است که لا اله الا هو صفت دست انواع حیل و مکر و فریب با فرنگیان بسیار اجرا میکرد اکثر بلاد فرنگیان خذلهم الله را بحسن تدبیر و حیله مالک گردید ار زای جتیدی آمده بود که پاسخ بن ابون پاد ارمن رفتار کبروز پرا که همواره اورا خدمه و استعالت میداد تا اینکه او را در سفر و حضر بخدمت خود گردانید که بذریعه آن بفرنگیان مقاتله نمود فرنگیان را باد میزد سلطان میگفت امری مرا باستمالت او مجبور دارد همانا شهرهای محکم و سختی راهها و قلعه های محکم اوست که ما راه بطرف او نداریم و او هر وقت که خواسته باشد بلاد اسلام را میگیرد چون منع کردن او را نمی توانیم بروی قدرت نداریم چون حال را چنین دیدم ناچار چیزی از اقطاع را دوستانه بوی دادم تا اینکه بطاعت و خدمت ما اجابت نموده بر مقاتله فرنگیان مساعد باشد چون سلطان نور الدین وفات یافت دیگری پادشاه گردید طریقه سابق را تغییر داد والی ملک ارمن بعد از صلح بسیاری از شهرها و قلعه های اسلام را مالک گردید ضرر عظیمی پاره گی تعرض به مملکت اسلامی رسید که امکان رفو نداشت در مورد عبد الله علیه رحمة الله علی اکرام نموده با ایشان احسان میکرد چنان در تعظیم شان مبالغه میکرد که هرگاه فقی یا صوفی یا فقیر زنده پوش بوی داخل شدی به تعظیم او برپای میخاست و پیش وی دررفته دست او را گرفته پهلوی خود می نشاند گویا وی نزدیک ترین مردمان بود بسوی او با وجودیکه چنان هیبت او در دل ملوک و امرای گرفته بود که یکی را از ایشان قدرت نشستن بدون اذن نبود بدست خود بانها