Page 238

فتوحات اسلامی (۲۲۵) ذکر غزوه صغد ایشان باغ با دشاه اسلام اند که از ایشان فائده میگیرد چون شکست خوردند قصد تباهی شما را نمیکنند ای اهل عراق کل کنید آنچه خلفای مسلمانان با شما معامله میکردند تا زمانیکه مقابله میکردید بمقام قایم میبودند و چون شکست میخوردید بگرفتن جز به اکتفا مینمودند پس از ان مسلمانان در وادی که در بین ان (امرح) بود متفرق سیر فشند و بعضی پیش مقدم بودند و ترک ها در اخر وادی کمین بود چون وادی مذکور را قطع نمودند ترک ها کمین کرده برایشان حمله آوردند چون سپر و پراکنده بود رو بعقب آورده خود ها را بایکد یگر ملحق ساخته باتفاق امیر رو شمن حمله آوردند بفضل و عنایت خداوندی ایشانرا هزیمت فاحش دادند عادت سعید چنان بود که هر لشکر برا که بدعوی ـ میفرستاد و اسیر و مال می آوردند اسیر را رها نموده لشکر برا سرزنش میکرد این امر بر مسلمانان گران آمد و سعید را بیدل گمان کرده در غزلش کوشیدند در سنه یکصد و ثلثه معزول شد بعوض سعید حرشی به امارت مقرر شد (حرشی به های بی نقطه و شین نقطه دار از بنی الحریش بن کعب بن ربیعه بن عامر بن صعصع است) نسین بن قیس عم بلخ بن ابی مصر میرسد در سنه ۱۰۳ عباس این ولید با رومیان محاربه کرد شهر دلسه را فتح نمود. ذکر واقعه که در حین شی صغد واقع شد چون سعید حرشی بخراسان آمد و مسلمانان از محاربه دشمن مایوس آمده بودند بر منبر نشسته بعد از حمدو ثنا مردم را بمیل بر جهاد داد و گفت که شما بر کثرت نفوس و شمشیر و نیزه مقابله نمی کنید بلکه به نصرت و عزت که خدایتعالی با سلام داده است بمقاتله میکنید پس بگوئید که ولا حول ولا قوت الا بالله یعنی نیست باز ایستادن از جهاد و دیگر عبادات و نه قوتست بجهاد و غیره مگر بتوفیق خدایتعالی چون اهل صغد از آمدن حرشی خبر شدند ترسیدند از سبب اینکه در جنگ کردن حذیفه معاون ترکهما شده بودند و توسای شاش بقصد بر قرار نمودند بادشاه شان گفت که فرار نشوید بلکه بروید سرد امیر را خراج سنه گذشته و بر عهده گیرید خراج سالهای آینده را و عهد کنید و بگوئید که مو عهد اگر میپو؟ همراه تو در محاربه ها معاونت می کنیم و اراضی و اباء میگیریم تو به کنید از کارهای گذشته خود و بیر آ او گروی ها بدهید در این خصوص گفته میترسیم که راضی نشود و این عهد را از مایان قبول نموده کذب پندارد میرویم بسوی نجده پناه میبریم به ملک او و میفرستیم او را بسوی امیر که شفاعت کند تا از تقصیر مایان در گذرد و عهد میکنیم با او که من بعد از مایان کار صادر نشود که خلاف خواهش میر ملک گفت که من هم یکی باز شما می باشم آنچه صلاح دید من بود گفتم باقی خود مختارید ایشان بمشوره ملک خود عمل نه نموده به نجده رفتند و بسوی ملک فرغانه کس فرستادند و سوال کردند اینکه امیر را از ایشان منع کند و ایشانرا در شهر خود جای دهد چون خواست که چنین کند ماهیان گفت که این گروه شیاطین ا در شهر خود راه مده لکرتپه را از فراء برایشان خالی کن تا در ان ساکن صغد به با د مهمله است و گاهی مهمد نیز آمده هست قریبیست بیبکد درخت واقع غربی بخارا در مخشب سمرقندی عالا مشهور به اقاتای بزرگ میباشند ۱۲ مترجم