Page 227

فتوحات اسلامی (۲۱۴) ذکر فتح سمرقند بدآمد بروی بتی بر گرفتند که قتیبه آتش خانها و بت خانه را نیز شرط کرده بود که زیور آنرا برگیرد چون داخل شد زیورها را گرفت بت‌های آمد که مانند قصر بزرگ بود انچه زیور داشت گرفته امر بسوختن آن داد غورک ددی بده گفت شکر تو بر ابر خود واجب میدانم میگویم باین بت‌ها تعرض مکن که بعضی بتها سوزنده خود را هلاک میکند قتیبه گفت من این بت‌ها را بدست خود می‌سوزانم پس آتش خواسته تبرکویان بتها را سوزانید پنجاه هزار مثقال شیخ طلا از بتان موجود شد از معقد دخترک از نسل یزدجرد با فغند نزد حجاج فرستادند حجاج خدمت خلیفه ولید ارسال داشت یزید بن الولید از ان عاریه متولد شد چون قتیبه خبر فتح را بسوی حجاج فرستاد بر سمرقند ایاس بن عبدالله را خلیفه نمود خود بمرو عودت کرد بعد ازان اهل خوارزم با سرد ضعیف شمر دند بر وی جمعیت نموده اراده قتل آن را داشتند چون خبر به قتیبه رسید جماعت را اسیر کرده کی مغیره بن عبدالله بطرف خوارزم متوجه نموده ایاس را عزل نمود برادر خود عبدالله بن مسلم را والی مقرر کرد چون مغیره بر سمرقند قدم آورد کسان از رسیدن پسر انکه پدر‌های شان کشته بود طرف شهر‌های ترک گریخت مغیره آمده کشت و اسیر کردتا خوارزم را مالک و دید بابی را بر حیره صلح نمود: ذکر غزا قتیبه شهر شاش و فرغانه را در سنه نود و حجا قتیبه نهر را قطع کرده از اهل بخارا و کش صف و خوارزم بیست هزار جنگجو خواسته همراه شان بطرف شاش متوجه شد بعد ازان لشکریان را بطرف شاش روان کرد خود بطرف فرغانه روی آورده به خجنده آمد اهل خجنده جمع کردیده بادی مقاتله کردند بعد با محله با و کشته و مردم بطرف فرغانه مسلمان بود بعد قتیبه به کاشان که پایتخت فرغانه بود لشکر با نگا بطرف شاش فرستاده بود بعد از انکه شاش را فتح کرده و اکثران اسوخته بودند رسید بعد قتیبه بطرف مرو باز کشت در هیز سنه عباس بن الولید رین و م و با را نموده فتح کرد و در همین سال اسید بن هشام محیطی فرنج الحام و یزید بن ابی کمشه زمین سوریه را فتح کردند: ذکر غزوه شاش حجاج در سنه نود و پنج لشکر غفر اثر را از عراق به جانب قتیبه فرستاد قتیبه معیت شایان لایت شاش را غزا کرد در شاش با به کشماهان بود که خبر موت حجاج در ماه شوال او رسیده او را غمگین ساخت بجانب مرو حرکت کرده مردمان متفرق شدند درین حین مکتوب ولید خلیفه رسید مضمون انکه امیر المومنین کوششها و مجاهده ترا با دشمنان دین دیده و شناخته رتبه ترا بلند گردانیده آنچه لایق و مقصود تو باشد درخاتون میکند مطمئن بعده غزوت خود را تمام کن منظر ثواب پروردگار باش احوال خود را ترک کرده همواره پررسان جاری او من ناظر احوال تو ام بهر سرحد یکه باشی اسلام - در همین سنه عباس بن الولید بطرف روم غزا کرد شاش شهریست در آنطرف جیحون و در آنجا کمانهای سخته نیکو سازند و نامند آنرا مهد او کمان محیط شهریست در بدخشان در انطرف جیحون هیچ احکام بد و نگذرد ز مین سوریه شهریست در زمین روم که کوطا بن صفیع فر قرنه در یعقو بیه بنام بہت. مناطق را به بطریق قسطنطنیه فرستاده نام محمدیت کشما هان نام شهریست از فرغانه ۱۲ و غزا