Page 145

فتوحات اسلامی (۱۳۲) قضیه نهاوند بنابر دفع شرارت از سعد پرسید که خلیفه توکیست: – سعد گفت عبد الله بن ام بن عتبان لہذا حضرت عمر رضی الله عنه او را امیر گردانیده بسعدرم فرمو که تو با ما- در مدینه منوره توقف نما– زمانیکه امیرالمومنین از دست ابولولو بدرجہ رفیعہ شهادت رسید اور از جملہ آن شش نفر کہ امر خلافت در بین شان بمشورت گذاشته بود مقرر نمود و آن شش نفر اشخاصی بودند که حضرت رسول الله صلی اللہ علیہ وسلم وقت رحلت از ایشان اظهار رضایت نموده بود حضرت عمر رضی الله عنه در وقت احتضار فرمود که اگر سعد را خلیفہ نمائید لایق است و اگر دیگر را انتخاب کردید باید که بمعاونت سعد کار نماید چرا کہ من او را بسبب ضعف خیانت معزول ننمودم. قضیه نهاوند قبل از عزیمت جمعیت فارس بج کو د شد در تحت قیادت فیرزان یک لک پنجاہ ہزار نفر به نهاوند فرود آمد سعدرہ بواسطه مکتوبی حضرت عمر رضی الله عنه را اطلاع داد بعد از انکه خودش هم به نزد حضرت عمر رضی هم آمد زبانی هم صورت واقعه بیان کرده گفت مردم کوفه اذن میخواستند که ما ابتدا بکنیم مقاتله شان اما صاحب هیبت کردیم چون حضرت عمر رضی الله عنه مطلع شد مسلمانان را بر آمشورت جمع نموده فرمود که ای مسلمانان امروز روزیست که نفع و ضررش در آینده است اراده دارم که ہمہ کسانیکه برای من کفالت در جهاد کنند و من در تجهیز شان قدرت یابم بین کوفه و نهاوند فرود آمده از اینجا بطرف دشمن لشکر فرستم و خودم معاون شان باشم تا اینکه خدا وند مسلمانان را فاتح گرداند یا چیز یکه قضائی او باشد وقوع یا بد در صورت فتح مسلمانان را در شهرہاشان پراگنده می سازم طلحه بن عبد الله به پا خواسته گفت یا امیر المومنین کار با بوجود تو محکم شده بلیغان در نزد زبان آوری تو گنگ اند وجودت از کثرت تجربه با کلمه و شگون تو میدانی شان در رایت این امورات سپردست امرکن تا اطاعت کنم بفرما تا اجابت نمائیم حکم نما بسوار شدن تا سوار شویم برافروز مارا کہ برافروزیم چه تو ولی این امری باشی از مایش تجربه نمودی و چندین بار مشاهده کردی از عاقبت ابا قضای خدا وند غیر بهتر پیش برایت بروز نمیکند بعد ازین بیانات طلحه نشست امیر المومنین مرتبه دیگر مشورت نمود حضرت عثمان رضی اللہ عنہ گفت یا امیرالمومنین رأی من اینست که بنویسین بمردم شام و یمین تا از ممالک خود بر نید و شما همراحات