Page 578

صفحه (٤٢) سال اول - مجله کابل شماره (۹) گومل . دریای اول الذکر فاصل پاحتیا و کندهاریاست . وادیهای این انهار اربعه (بعلاوه راه بین کویته و قندهار در جنوب ، ومعبر خیبر در شمال) شاهراهای اصلی است که صفحات پاختیای غربی را به حصص پاختیای شرقی وصل مینماید . رويهمرفته ولایت پاحتیا مالک کوهستانی و دارای آب و هوای مختلف ، جبال بلند ، دره های مهیب و هولناک ، آبهای جاری ، جنگلهای سر سبز ، میادین وسیع ، حوزه های كوچك وزيبا است ، سطوح مايله و دامن شرقی جبال او صفحات فرو رفته و حاصلخیزی دارد که تارود بارسند میرسد ، اینحصص بسی هوای گرم داشته و استعداد زراعتيش بيشتر است ، قسمت های مرکزی وغربی او در ارتفاع جبال (ازيك تاشش هزار فوت) اشجار بيشمار سرو ، صنوبر ، کاج ، جوز ، بلوت ، جلغوز وغيره ميروياند ، فواكه وحشى ، گلهای خوشبو ، بته های خار دار، نيشكر وشبدر ، حیوانات وحشی واهلی ، سباع پاحتيا معروف مملکت است . جهات شمالی وجنوبی پاحتیا دارای معادن قیمتدار یست از قبیل : - سرب ، جست ، ذغال سنگ وغیره . جغرافیای ولایت پاحتیا در دونیمهزار سال پیشتر وسیعتر ازین بود که ما گفتیم ، و پدر مؤرخین هیرودوت ، حدود اینولایت قدیم وقدیم را نشان داده است ، و مستر بیلو توضیح مینماید ، او میگوید : - در آنعهد (چار قرن قبل المسيح) این ولایت افغان ( پاحتيا ) بنام پیكتیيا ويا پيكى ييكا واهالی آن به اسم پيكتين موسوم بود ، و پختون امروزه من حيث ماهيت ونسل عينا بهمان پیگتین مؤرخ یونانی ( هیرودت ) منطبق میگردد . این پکتیای هیرودوتس بر کناره دریای سند واقع و دارای اهالی بود که بچهار حصه منقسم گردیده ، وحكومت واحده تشكيل نموده بودند . ولایت مذکور در وسعت به پختون خواه حاضره مطابقت داشت ، و حدود آن باینقرار بود : - پکتیا شامل است