Page image — the source of record
Machine transcription
صفحه ( ۱۱۰ )
کابل
( شماره چهارم و پنجم )
« بتاریخ بیستم رمضان المبارک سنه ١١٥٧ هـ دیوان مهندس خرید شد بسرکار نواب ابراهیم خان
بهادر » این دیوان بعض قطعات تاریخی هم دارد که آخرین قطعه تاریخی آن سنه ١٠٦٦ است و
در نتیجه اگر ٦ شهر ذی الحجه سنه ٤٧ ١ سنه هجری باشد بی شبهه ١١٤٧ هـ خواهد بود . لیکن
تنها سنه ٤٧ نوشته شده رقم صد و هزار ندارد و بنا برین باید سنه جلوس باشد نه سنه هجری و
شاهی که در بین ١٠٦٦ و ١١٥٧ ـ ٤٧ سال سلطنت رانده جز او رنگ زیب عالمگیر دیگری
نیست وسنه ٤٧ جلوس عالمگیری با ١١١٥ مطابق میباشد .
در صفحه اول این نسخه بخط نستعلیق با قلم جلی خوش نوشته اند : « این کتاب سر ( کار )
نواب بهادر . . . . » باقی حروف در برش رفته و ازان برمی آید که اصلا این نسخه تقطیع بزرگ
داشته و در وقت جلد بندی حاشیه اش را بریده اند . در تحت آن عباره ذیل است : « این کتاب
سرکار نواب ابراهیم خان بهادر هز بر جنگ بکتاب خان ( بکتاب خانه ؟ ) داخل شد » بران مهری
هم بوده که شخصی محو نموده .
نام و تخلص شاعر را لطف الله و مهندس شناختیم . مشار الیه نام پدر خود را ( احمد معمار )
مینویسد . ( معمار ) جزء نام او نیست بلکه حکایت از پیشه او میکند . در يك از قطعات مهندس
مذکور است که احمد از حضور پادشاهی « نادر العصر » لقب داشته . پاره دیگری نوشته های
مهندس بدست ما رسیده که پدر خودرا استاد احمد لاهوری معرفی کرده نا گفته نماند که از ترکیب این کلمات
متفرق کاملاً نام و لقب احمد چنین به ثبوت میرسد « نادرالعصر استاد احمد لاهوری »
نادرالعصر استاد احمد لاهوری
شرح حال این نادرالعصر را در کتب تواریخ سراغ نداریم لیکن نام او را مؤرخین در سلسله
تعمیر قلعه دهلی جسته جسته ذکر نموده اند . محمد صالح کنبوه در عمل صالح نام تاریخ خود که معاصر
شاه جهان است در جائیکه از تعمیر عمارات شاه جهان آباد وقلعه شرح میدهد از استاد احمد نیز بعباره
ذیل نام می برد :ـ
« از شب جمعه بیست و پنجم ذی حجه مطابق نهم اردی بهشت سال دواز دهم از جلوس اقدس
مطابق یکهزار و چهل و هشت (۱) هجری در زمان محمود و آوان مسعود استاد احمد و حامد (۲) مشاران
(۱) در نسخه چاپی که ناظم آثار قدیمه نظام مولوی غلام یزدانی صاحب تصحیح نموده در سنه بجای
چهل وهشت « هشتاد و چهل » چاپ شده وقابل تصحیح است .
(۲) نیز درین نسخه چاپی نام حامد از قلم افتاده لیکن در نسخ متعدده خطی نام احمد وحامد هر دو
هست در نسخه نمبر ۲۲/۲۷ کتابخانه حبیب گنج این عبارت است :ـ موافق سنه ١٠٤٨هـ در زمان محمود و آوان
مسعود استاد احمد وحامد سر آمد معماران نادره کار . . . . . مطابق طرحی تازه ونقشی بدیع ( ورق ٢٦ )
٤١٠
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.