Page image — the source of record
Machine transcription
( صفحه ٤٩ )
غاز كامل حربی
( سال ششم )
غاز مهم را در محل بحث وتجربه بگذارد ( مطلب ما از همان مهندس شیمی نیست كه او میتواند
هزار طن غاز را تیار كند زیرا امثال انتاج علمی تا انتاج عملی تجاری كار آسانی نیست ، بلكه
خیلی مشكلات دارد .
میگویند انگلیس ها غاز خردل را قبل از آلمانها شناختند وفایدهٔ حربی آنرا هم دانستند اما
ازینكه آنرا برای تجارت تهیه وحاضر كنند عاجز ماندند بنابران المانها بر انگلیسها سبقت جسته
آنرا برای نخستین دفعه تهیه ومورد استعمال قرار دادند .
نیز میباید غاز كامل حربی ارزان باشد ، البته رعایت این شرط بالعموم در تهیهٔ تمام ذخایر
حربی ملحوظ است چه هرگاه مواد منفجرهٔ كیمیائی بیش بها بوده باشدلازم است ازان صرف نظر نموده
درمقابل ، دیگر مواد ارزان بها مورد عمل قرار داد شود ـ مال وثروت يا يك از اركان جنگ است
گرچه بعض اوقات تبول دربدل اموال تايك اندازه از اسراف كار میگیرند اما اخراجات ومصارف
بخود حدود دارد كه هیچ كدام از دول نمیتواند ازان تجاوز كند ، فرض میكنیم در پیش روی
دو حكومت دو ماده از حیث فعالیت باهم قریب وجود دارد ولى يك ازان قیمت تر و دیگرش ارزان تر
تمام میشود لہذا هرچند كه مادهٔ ارزان از جہت فعالیت نظر بماده پیش بہا كمتر هم با شد در میدان
استعمال همین ماده ارزان بہا بہمان ماده پیش بہا غالب میشود ـ ازین رو غاز كامل حربی كه ما
در صدد بحث آنیم بدرجهٔ كم خرچ خواهد بود كه در صورت بلندی ارزش آن ، اتلاف يك فرد
دشمن بصرف غاز معادل يك غروش ( نیم افغانی تقریباً ) یا چند ملیم ( چند ده پولی ) ممكن خواهد شد .
صفت جہارمیكه غاز كامل حربی باید دارای آن باشد اینست كه صنع آن از مواد خام داخل
مملكت ممكن باشد زیرا هرگاه مملكت صانع گاز محتاج بتورید بعض مواد از خارج كرده شود
در حین شروع جنگ ورود اشیای مذكور قطع وساختن غاز مطلوب عقیم خواهد ماند ، نیز
میباید مواد خام مذكور بصورت عام برای دیگر مواد حربی كثیر التقا ضا
نبا شد تبا كثرت تقا ضای مذكور با عث گرانی و كمیابی مواد مزبور وسبب
گرانی غاز حربی كه ازان ساخته میشود نگردد ، مثلا انگلیسها توانستند در هنگام جنگ
عنصر ( بروم ) را برای صنع غاز اشك آور تهیه كنند بنا براین رجال آن مركب دیگری
را ایجاد نمودند كه درتركیب آن ( یود ) داخل كرده میشد ، این مركب هم باسم
( اتیل ایودر اسیتات ) نامیده شد ، اما بعد از جنگ وسایل جدیدی تهیه نموده عنصر
بروم را از آب بحر استخراج نمودند .
انتقال غاز مذكور هم میباید اسان با شد، زیرا نقل دادن مواد منفجره در اثنای حرب
گذشته زحمت كلانی بوده كه مشكلات عساكر مخصوصاً قو ماندنهای حربی می افزود
با ین حیث نقل دادن غاز مزبور بہواضع مطلو ب لازم است بی خطر بوده ماده كه محصور
٢٤٩
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.