Page 2638

( صفحه ٩٤ ) کابل (شماره اول ودوم) های زمر آتش پرست ، از تخته سنگهای نا تراش اعمار یافته اند ــ و هنوز آثار گچ و چونه در روی آن ها پدیدار است ــ از وضع ظاهری این نقطه رفیعه چنان معلوم میشود که وقتی بذریعه دیوار با بر آمدگی کوه واقع در شرق خود، ( که بقدر ۱۰۰ فت پائین تر از آن ، بر روی يك سطح هموار ، بقایای چند بنای كوچك وجود دارد ) مربوط بوده است راجع بتاريخ این « کافر قلعه » فقط همینقدر میتوان گفت که در ازمنه قبل الاسلام برای سکونت استعمال می شده ، و ممکن تا ادوار ما بعد ، بهمین وتیره ادامه داشته است. قسمت دوم ــ عبور از اشکاشم وغاران عبور از سر حد اشکاشم : سفر روز ششم ستمبر ما دلچسپ واقع شد، چه بدان قسمت وادی آب پنج رسیدیم که در حوضه بزرگ و شمالی دریای پنج واقع است ، گرچه نظر به نقشه كوچك جفرافیائی ، این ناحیه ، دنباله طبیعی منطقه واخان معلوم می شود ، مگر از حیث زبان و سیاست ، میتوان آن را قسمتی از ناحیه علیمحده جغرافیائی دانست بفا صله کمتر از يك ميل در پائین « درشی » مجرای دریای پنج بصورت تنکنانی می شود و راه واقع در فوق آن ( در کناره راست دریا ) بر نشیب کوه امتداد دارد. کشت کاری درین ناحیه کمتر بعمل آمده و در حدود خانه های « رمنت » Ramanit و « اودت »Udit هیچ زراعت نمیشود . پوزه سنگلاخی « سنگ » Sang از مدت قدیمی سرحد بین واخان و اشکاشم ( واقع در ساحل راست آب پنج ) شناخته می شود . پس از عبور ازین پوزه، بر جاده که از روی زمین سنگزار وپکه مانندی میگذرد روان بوده به قریه نمدگوت که در میان باغها ومزارع واقع است ، رسیدیم ــ نمدگوت که واخی ها در آن سکونت دارند مربوط به اشکاشم میباشد.