Page 2550

( صفحه ١٤ ) کابل ( شماره اول و دوم ) تواریخ عیسوی قرار میدادند ، وهمین نظریه بوده است که برجلهٔ تصورات مابعد نیز اجرای نفوذ کرده است ، حق کیبن که یك شخص آزاد خیالی بود نیز راجع به اسلام سخن مذمت آمیزی میزند . ازین ثابت میشود که روایات بر دل مخالفین خود با آنکه غلط بودن آنرا میدانند باز هم تاثیر بخشیده وغالب میآید. تا يك قرن گذشته راجع به تهذیب وتمدن وتاریخ اسلام معلوماتیکه آنرا بتوان مستند شناخت اصلاً وجود نداشت پروفیسور بیون می نویسد که « اکنون نیز آن اطلاعاتی را که در اوروپا راجع به اسلام وحضرت ختمی مرتبت قبل از آغاز قرن ١٩ اشاعه داده شده فقط در ذیل عجایب علمی میتوان شمار کرد . » در عصر حاضر که حالات صحیح ودرست ودرعین حال بکثرت بدست میآید ، برعلاوه در کتب تاریخ قرون متوسطه که بمشکل بدست میآید هیچ کتابی نیست که از تهذیب مربیانهٔ اسلام بحث نکرده باشد . اوروپا که اکنون از بربریت برامده وحیات نوینی یافته اند وتاریخ آن هر وقته نگارش مییابد در هیچ یك ازین کتب تاریخ ذکری از اثرات تمدن اسلامی بر اوروپا یافت نمیشود ، وبجای آن عنوان های ( فتوحات صلیبی برهلال ) یا ( نجات هسپانیا از تسلط عرب ) وغیره درنظر میآید . دکتور اوسبرن تیلر راجع به ارتقای فکری قرون متوسطه دو جلد کتاب ضخیم نگاشته وازدیگران سبقت جسته است لیکن از قلم اونیز راجع به تهذیب اسلامی مضمونی نگارش نیافته بلکه بطور کنایه هم تذکری درینباب نداده است که « آیا تهذیب اسلامی هم یکوقتی در جهان وجود داشت یا خیر ؟ . » ١٤