Page 2351

شماره ( یازدهم ) سال دوم شعرای افغانستان ( ٤٧ ) تلفیق تهنیتی کرده اند و من بنده را سبب ضعف بنیه و كبر سن قوي از کار فرو مانده است . بر رباعی که سبیل تبرك نظم افتاده است اختصار میرود . جدت ورق زمانه از ظلم بشست عدل پدرت شکسته ها کرد درست ای برتو قباي سلطنت آمده چست هان تاچه کنی که نوبت دولت تست دولت شاه سمرقندی میگوید : این واقعه در بین رشید و سلطانشاه ابن الپ ارسلان روی داده ( ٣ ) سنجر ابن ملکشاه ٥١١ - ٥٥٢ وقتیکه سلطان سنجر بواسطۀ تمرد و عصیان اتسز درجمادی الاخرى ( ٥٤٢ ) لشکر بخوارزم کشید وقلعۀ هزار اسب را دو ماه محاصره نمود - انوري که در رکاب سنجر حضور داشت رباعی ذیل را به تیری نوشته بقلعه انداخت . ای شاه همه ملک زمین حسب ترا ست وزدوات واقبال جهان كسب تراست امروز بيك حمله هزار اسب بگیر فردا خوارزم وصدهزار اسب تراست رشید وطواط كه اندرون قلعه بخدمت اتسز بود رباعی در مدح او و نكوهش از سنجر در جواب رباعی انوری به تیری نوشت و بیرون انداخت : گر خصم تو ای شاه بود رستم گرد يك خرۀ هزار اسب تو نتواند برد... از پنجۀ سلطان سنجر خیلی بر رشید بر آشفت و سوگند خورد ( ١ ) وقتی که شهر فتح گردد رشید را گرفته و هفت پاره کند پس از چند روز که هزار اسب را گرفت رشید پنهانی گریخت ولی سلطان در جستجوي او مبالغه نمود تاحاضرش ساختند رشید رقعۀ را جمع بعفو جرائم خود از سلطان برای منتجب الدین بدیع کاتب ومنشی دیوان اعلای سنجری فرستاد مشارالیه بحضور سلطان عرض کرد وطواط مرغک کوچکی است نمیتوان او را هفت پاره کرد اگر سلطان امر فرمایند دو پاره اش کنند بهتر است سلطان بخندید و باین لطیفه از سر خون او در گذشت . ( ١ ) ر شید قبل از ین قصیدۀ هم در مدح اتسز و نکوهش از سلجوقی گفته و سلطان سنجرشنیده و بر آشفته بود که مطلعش این است : اتسز غازی به تخت ملك بر آمد دولت سلجوقی و آل او بسر آمد ١٠٨٥