Page image — the source of record
Machine transcription
شماره ( یازدهم ) سال دوم مجله کابل ( ٤٦ )
در در بار اتسز بوده و مدت ۳۰ سال در نزد این پاد شاه از ٥٢٢ تا ٥٥١ سمت ریاست
دارالانشا و یا وزارت رسایل او را داشته است چون در انشای زبان عربی و فارسی
مهارت تامی داشته ازین جهت یکی از دبیران معروف و منشیان مقتدر زمان خویش بوده
و اتسز نیز مراتب علمی و ادبی او را محترم داشته و از هر جهت مراعات خاطر و ضمیر او را
مینمود و در تمام این مدت چه در حضر و چه در سفر ملتزم در بار و رکاب این پادشاه بوده
انی از و مفارقت نورزید . تا آنکه آخرین رباعی خود را در مدح و ارثاء اتسز که در درهٔ
خبو شان در سنه ٥٥١ بمرگ مفاجات در گذشت سروده و بر سر تابوت او میگریست :
شاها فلك از سیاستت میلرزید
پیش تو بطوع بندگی می ورزید
صاحب نظری بکاست تا در نکرد
تا آن همه سلطنت باین می ارزید
رشید علاوه بر انکه روزگار جوانی و ایام نیرومند عمر خویش را بدربار اتسز بسریرد
و تا موقع وفات او ٥٥١ بحضورش تقرب داشت ، شهان ذیل نیز از معاصرین اوست :
(۱) ایل ارسلان ابن اتسز ٥٥١ - ٥٦٨ - (۲) تکش ابن ایل ارسلان ٥٩٦٠٥٦٨ عطاء الملك
جوینی در تاریخ جهانگشای خود ( ج ۲ ـ چاپ لیدن ) می نویسد : چون سلطان تکش در
دو شنبه ۲۲ ربیع الآخر سنه ٥٦٨ در خوارزم بتخت خوارزمشاهی نشست ؛ هر کس از
شعرا و بلغاء در تهنیت او خطب و اشعار آوردند . رشیدالدین وطواط را که در خدمت
آبای او سن از ۸۰ گذشته بود بمحفه پیش او آوردند . گفت هر کس برقدر خاطر و قریحه
بقیه حاشیه صحیفه ٤٥
حاضر بود ، در مناظره و بحث تیز زبانی آغاز کرد و خوارزمشاه دید که مردی بدین خوردی
بحث بیحد و اندازه میکند و دواتی پیش رشید نهاده بود ، خوارزمشاه از روی ظرافت گفت که
دوات را بر دارید تا معلوم شود که از پس دوات کیست که سخن میگوید . رشید در یافت برخاست
و گفت : « المرء باصغریه قلبه و لسانه » خوارزمشاه را کیاست و فضل و بلاغت رشید معلوم شد
و او را محترم و موقر داشتی و بانعام و اکرام بی نهایت مستفیدش می ساخت . »
« ۲ » محمد ابن محمد ا بن عبدالجلیل ابن عبدالملك ابن محمد ابن عبدالله ابن عبدالرحمن ابن محمد
ا بن یحیی ابن مردو یه ابن سالم ابن عبدالله ابن عمر رض معجم الادباء ، یاقوت جلد ( ۷ ) صفحه ۹۱
طبع مصر.
١٠٨٤
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.