{"book":"adl0986","page":2350,"text":"شماره ( یازدهم ) سال دوم مجله کابل ( ٤٦ )\n\nدر در بار اتسز بوده و مدت ۳۰ سال در نزد این پاد شاه از ٥٢٢ تا ٥٥١ سمت ریاست\nدارالانشا و یا وزارت رسایل او را داشته است چون در انشای زبان عربی و فارسی\nمهارت تامی داشته ازین جهت یکی از دبیران معروف و منشیان مقتدر زمان خویش بوده\nو اتسز نیز مراتب علمی و ادبی او را محترم داشته و از هر جهت مراعات خاطر و ضمیر او را\nمینمود و در تمام این مدت چه در حضر و چه در سفر ملتزم در بار و رکاب این پادشاه بوده\nانی از و مفارقت نورزید . تا آنکه آخرین رباعی خود را در مدح و ارثاء اتسز که در درهٔ\nخبو شان در سنه ٥٥١ بمرگ مفاجات در گذشت سروده و بر سر تابوت او میگریست :\nشاها فلك از سیاستت میلرزید\nپیش تو بطوع بندگی می ورزید\nصاحب نظری بکاست تا در نکرد\nتا آن همه سلطنت باین می ارزید\nرشید علاوه بر انکه روزگار جوانی و ایام نیرومند عمر خویش را بدربار اتسز بسریرد\nو تا موقع وفات او ٥٥١ بحضورش تقرب داشت ، شهان ذیل نیز از معاصرین اوست :\n(۱) ایل ارسلان ابن اتسز ٥٥١ - ٥٦٨ - (۲) تکش ابن ایل ارسلان ٥٩٦٠٥٦٨ عطاء الملك\nجوینی در تاریخ جهانگشای خود ( ج ۲ ـ چاپ لیدن ) می نویسد : چون سلطان تکش در\nدو شنبه ۲۲ ربیع الآخر سنه ٥٦٨ در خوارزم بتخت خوارزمشاهی نشست ؛ هر کس از\nشعرا و بلغاء در تهنیت او خطب و اشعار آوردند . رشیدالدین وطواط را که در خدمت\nآبای او سن از ۸۰ گذشته بود بمحفه پیش او آوردند . گفت هر کس برقدر خاطر و قریحه\n\nبقیه حاشیه صحیفه ٤٥\nحاضر بود ، در مناظره و بحث تیز زبانی آغاز کرد و خوارزمشاه دید که مردی بدین خوردی\nبحث بیحد و اندازه میکند و دواتی پیش رشید نهاده بود ، خوارزمشاه از روی ظرافت گفت که\nدوات را بر دارید تا معلوم شود که از پس دوات کیست که سخن میگوید . رشید در یافت برخاست\nو گفت : « المرء باصغریه قلبه و لسانه » خوارزمشاه را کیاست و فضل و بلاغت رشید معلوم شد\nو او را محترم و موقر داشتی و بانعام و اکرام بی نهایت مستفیدش می ساخت . »\n« ۲ » محمد ابن محمد ا بن عبدالجلیل ابن عبدالملك ابن محمد ابن عبدالله ابن عبدالرحمن ابن محمد\nا بن یحیی ابن مردو یه ابن سالم ابن عبدالله ابن عمر رض معجم الادباء ، یاقوت جلد ( ۷ ) صفحه ۹۱\nطبع مصر.\n\n١٠٨٤","chars":1859,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02350.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2350","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2350","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}