Page image — the source of record
Machine transcription
شماره (نهم) سال دوم مشاهير افغانستن (٥٣)
ابو علی سينا:
ابن سينا حكيم و فيلسوف مشهور قرن چهار هجری است كه صيت فضل و شهرتش شرق و غرب عالم را فرا گرفته و مخصوصاً در عصری كه او میزيسته فی مابین همقطارانش در فضیلت حكمت و علوم دیگر کمتر نظیر و عديل داشته ، بلکه اغلب او را بمنزله ارسطو و سقراط دانسته اند و بوعلی در عالم اسلام بنام شيخ الرئيس پيشواى حكما و اطبای اسلامی شناخته شده و در اروپا از قرون وسطی تا بحال باسم اويسن Avecenne معروف گردیده چنانچه بسیاری از تالیفاتش از قدیم به لاتين ترجمه شده و در اكثریه مدارس دنيا مورد استفاده طلاب طب بوده پدر شيخ الرئيس عبدالله از مردمان روشناس بلخ و مامور امور دیوانی آن بلد بوده كه در زمان منصور عبد الملك سامانی به بخارا رفته و بقریه خرمثين ماموريتى تقرر یافته ، مادرش ستاره از قريه افشنه میباشد ، اسم اصلی ابو علی ، حسين و مولدش خرمثين در تاریخ ولادت او نزد مورخين اختلافاتيسنت يكی ماه صفر ٣٧٣ میگوید و دیگری ٣٦٣ بحرانی هم ٣٧٠ دیده شده ، از سن پنجسالگی پدرش او را برای تحصیل به بخارا آورده بمعلمش سپرد بدواً بآموختن علم دین و بعد باصول ادب مشغول گشت ، علم حساب را از محمود مساح ، فقه را از اسمعيل زاهد و منطق را از ابو عبدالله ناتلی آموخت ، اما در تحصيل هندسه استاد منطق او پس از دوسه درسی عاجز آمده و خودش بمطالعه کتاب اقليدس آشنا شد ، پس ازینها علم طب را از حسن بن نوح فرا گرفته و درين علم دارای لیاقتی بسزا گردید و امراض صعبی را علاج كرد ، بعضی ها مینویسند که شيخ الرئيس در سن هجده سالگی فراغت از تحصیل یافت و برخی میگویند در نزديكى بيست سالگی دو باره آمادهٔ تحصیل گرديد بهر حال در مطالعات فلسفی و طبی زحمات زیادتری را متحمل میشد .
غرض شیخ در همین حالت استفاده از کتب در طبابت هم اوقاتی مصروف میداشت تا امیر نوح بمرضی مبتلا گشت که اطبا از علاج عاجز آمدند و شیخ از تشخیص مرض و تداوي او شهرت شایانی کسب کرده وحتی در زمرهٔ ندیمان خاص او تقرب جست
٨٨٨
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.