{"book":"adl0986","page":2097,"text":"شماره (نهم) سال دوم مشاهير افغانستن (٥٣)\n\nابو علی سينا:\n\nابن سينا حكيم و فيلسوف مشهور قرن چهار هجری است كه صيت فضل و شهرتش شرق و غرب عالم را فرا گرفته و مخصوصاً در عصری كه او میزيسته فی مابین همقطارانش در فضیلت حكمت و علوم دیگر کمتر نظیر و عديل داشته ، بلکه اغلب او را بمنزله ارسطو و سقراط دانسته اند و بوعلی در عالم اسلام بنام شيخ الرئيس پيشواى حكما و اطبای اسلامی شناخته شده و در اروپا از قرون وسطی تا بحال باسم اويسن Avecenne معروف گردیده چنانچه بسیاری از تالیفاتش از قدیم به لاتين ترجمه شده و در اكثریه مدارس دنيا مورد استفاده طلاب طب بوده پدر شيخ الرئيس عبدالله از مردمان روشناس بلخ و مامور امور دیوانی آن بلد بوده كه در زمان منصور عبد الملك سامانی به بخارا رفته و بقریه خرمثين ماموريتى تقرر یافته ، مادرش ستاره از قريه افشنه میباشد ، اسم اصلی ابو علی ، حسين و مولدش خرمثين در تاریخ ولادت او نزد مورخين اختلافاتيسنت يكی ماه صفر ٣٧٣ میگوید و دیگری ٣٦٣ بحرانی هم ٣٧٠ دیده شده ، از سن پنجسالگی پدرش او را برای تحصیل به بخارا آورده بمعلمش سپرد بدواً بآموختن علم دین و بعد باصول ادب مشغول گشت ، علم حساب را از محمود مساح ، فقه را از اسمعيل زاهد و منطق را از ابو عبدالله ناتلی آموخت ، اما در تحصيل هندسه استاد منطق او پس از دوسه درسی عاجز آمده و خودش بمطالعه کتاب اقليدس آشنا شد ، پس ازینها علم طب را از حسن بن نوح فرا گرفته و درين علم دارای لیاقتی بسزا گردید و امراض صعبی را علاج كرد ، بعضی ها مینویسند که شيخ الرئيس در سن هجده سالگی فراغت از تحصیل یافت و برخی میگویند در نزديكى بيست سالگی دو باره آمادهٔ تحصیل گرديد بهر حال در مطالعات فلسفی و طبی زحمات زیادتری را متحمل میشد .\n\nغرض شیخ در همین حالت استفاده از کتب در طبابت هم اوقاتی مصروف میداشت تا امیر نوح بمرضی مبتلا گشت که اطبا از علاج عاجز آمدند و شیخ از تشخیص مرض و تداوي او شهرت شایانی کسب کرده وحتی در زمرهٔ ندیمان خاص او تقرب جست\n\n٨٨٨","chars":1694,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0986/02097.jpg","first_page":1,"last_page":3124,"title":"Kābul : ʻilmī, adabī, ijtimāʻī, tārīkhī کابل : علمى، ادبى، اجتماعى، تاريخى","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0986/2097","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0986/canvas/2097","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0986/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0986_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}