Page 201

صفحه ( ۱۲ ) سال اول - مجله کابل شماره ( ٤ ) میرزا عبدالقادر بیدل فیلسوف معروف و شاعر شهیر میرزا عبدالقادر بیدل قدس سره در افغانستان و ترکستان شهرتی بکمال داشته و قبول عامه یافته . درین دو مملکت از اشخاص خواننده کمتر کسی خواهد بود که نام اورا نشنیده یا از اشعارش چیزی یاد نداشته باشد حقیقةً این شهرت درخور اوست زیرا طریق اجتهاد در ادبیات فارسی پیمود و دنیائی جدید در آفاق سخن کشف کرد و شاید بعدها شهرت او بیشتر عالمگیر شود وصیت کلام او ممالك متمدنه را نیز فرا گیرد . احوال میرزا از تذکره هائی که نام ازو می برند بخوبی معلوم نمیشود . هر کدام سطری چند سطحی و سرسری نگاشته بغور وتحقیق نپرداخته اند و مقام ادبی این استاد همانطور در پردۀ خفا مانده است . نگارنده که عقیدۀ مخصوص بجناب او دارد چیزی از خزانۀ عامره و بیشتر از چهار عنصر خود او که جسته جسته ذکر یافته فراهم کرده و تا این اندازه توانستم بشرحال او پردازم : - میرزا از طائفۀ چغتای برلاس است نام پدر او معلوم نیست . اینقدر از اشارۀ خود او در چار عنصر ظاهر میشود که پدران میرزا نوکر پیشه و در سلك عسکری انتظام داشتند . مسقط الرأس او بقول خزانۀ عامره پتنه و موطن ونشو و نمایش دهلی است . ولادتش در سنه ١٠٥٤ هزار و پنجاه چهار واقع گشته و راجع بتاریخ و لادت خود از زبان بزرگی ( میرزا ابوالقاسم ترمذی ) می سراید : - بسا لی که بیدل بملك ظهور ز فیض ازل تافت چون آفتاب بزرگی خبر داد از مولدش که هم ( فیض قدس) است و هم ( انتخاب )