Page 1590

شماره ( پنجم ) سال دوم مجله کابل ( 58 ) میشود و این آثار قدیم که عبارت از مینارهای بزرگی است و از خشت پخته آباد شده بود به عصر زور آسترا ( زردشت ) تعلق دارد و از باختری ها بحیث قدیمترین مرکز تمدن آریانی که بما معلوم است حکایت میکند . حصارهای گلی که تا بیست متر عرض دارد در شمال آن آباد شده باید تعلق به این عصر داشته باشد . این حصار یا دیوار بزرگ در غرب طاق که مردم بومی آنجا شهر قدیمی آنرا میخوانند ختم میشود . شکل ساختمان حصار مذکور منکسر و بطول 800 متر و عرض 600 متر میباشد و عموم ساختمان ابنیه عبارت از ارتفاع ( 10 متر ) است که در روی میدان چمنزار آباد و با دیوارهای مرتفع از گل و خندقهای عریض محصور میباشد . در قسمت انتهائی سمت جنوبی آن بالا حصارش واقع است . در عرض راه تاشقرغان و آيبك ابنية قدیمی موجود و غالباً از دورۀ زور آسترا خواهد بود : بفاصله چند ساعت راه در دشت بطرف شمال شرقی تاشقرغان قصبه واقع است كه بلاشك از اهل باختریان میباشد . ما دامیکه بصنایع اسلامی افغانستان غور شود ما همچنین می بینیم که خیلی کم اکتشافات بعمل آمده است . صنایع اسلام در حدود افغانستان اهمیت زیادی که دارد برای فهمیدن صنایع قرون وسطی آریانی میباشد که قسما در شعبۀ مدنیت افغا نستان موجوده کاملا آنرا تمثیل میکند . وان بر كهم در مقالهٔ خویش راجع به معماری اسلام در ایران نیز نسبت به نشریات زاره ( یادگارهای معماری ایران ) خاطر نشان میکند که توسعهٔ صنعت معماری ایرانی در اکثر شعب آن هنوز تحقیقاتی بعمل نیامده است ، ومشار اليه مینویسد كه ياد گارهای عربستان ، فارس کرمان ، خراسان و غیره نظر بیاد داشت های مسافرین واطلاعات عمومیه برایما پر اسرار معلوم میشود . اما ضمناً در افغا نستان باید بعضی مسائل تاریخ این صنایع معماری صورت حل و فصل را بخود حاصل کند . بعقیدهٔ وان بركهم لازم است که دورهٔ ترقی نقاشی های مدارس در هرات جستجو بشود ولی در آنجا آثار تاریخی بسرعت مخروب میگردد و راهنمای صحیح و تالیفاتی در این خصوص موجود نیست . خانیکوف که مدت پنج ماه در هرات توقف نمود درباب 487