Page image — the source of record
Machine transcription
شماره ( دوم ) سال دوم مجله کابل ( ٨٤ )
و شرقاً بحدود و حواشی مملکت آسام که در جوار ولایت بر ماست تماس کرده و حد فاصل آن در جهت غرب رود بار سند بحساب میرفت ، پس باینحساب طول این شهنشاهی عظیم را شرقاً غرباً بالغ بر ( ١٢٦٥ ) میل جغرافیائی میتوان شمار کرد .
اما راجع بادبیات افغانستان درین دوره موالی غور در هندوستان میتوان بطور اختصار گفت بعد از انکه زبان فارسی وطنی افغانستان در عهد پاد شاهان طاهری هرات و صفاری سیستان پرورش یافت و در عصر سلاطین سامانی بلخ دارای رونق و جمال ادبی گردیده حتی در ماورألنهر شعاع افگند در دوره سلاطین غزنوی این جمال ادبی در منتهای کمال رسید چونکه در انعهود مثل امروز زبان ادبی و رسمی افغانستان همان فارسی وطنی بود پس در سایه علم و ادب پروری دولت های افغا نستان شعرا ئی درین زبان پیدا شدند که هنوز مثالی در عرصه گاه جهان ندارند . هنگامیکه قطعات عسکری افغانستان در زیر علم غازی بزرگ محمود زابلی رود بار های هند را عبور مینمود یکعده از علما و فضلای افغا نستان در عقب ایند سته های نظامی قدم در خاک هند گذا شته و به اشا عۀ شعا ئر اسلامی و علوم عربی و اد بیات افغا نستانی صرف مساعی ورزیدند ، ناشرین بزرگ اد بیات افغا نستان در هند شعرای مشهور افغان بودند از قبیل فرخی سیستانی ، مختاری غزنوی معزی غزنوی ، مبارکشاه سیستانی ، یوسف بن نصر و غیرها ازان بعد چون زبان رسمی و ادبی حکام افغان در هند زبان فارسی بود باالتدریج در قرن شش هجري ادبیات افغان در اکثر مراکز مهمه پنجاب و هند بسط یافت بحدیکه در دوره سلطنت پادشا هان غور بعلاوه مسافرتهای شعرای افغان در هند از قبیل محمد فراهی ، نصیر سیستانی ، مبارکشاه مرورالرودی ( مرغاب ) و ابن نصر سیستانی و امثالها استعداد ادبی در خود هندوستان آنقدر نضج یافته بود که شعرائی در انسر زمین بزبان فارسی قدم در عرصه شهود گذاشتند همچون سعد سلمان لاهوری ، فریدالدین دهلوی ، منهاج السراج لاهوزی ، امیر خسرو دهلوی ، حسن دهلوی و غیرها در دوره سلطنت موالی غور در حالیکه علم و ادب مدنیت و جمال مملکت افغانستان لگد کوب جهل و تعصب وحشیان مغول بوده و از آنهمه گلستان فضل و ادبیات سوای خار زاری باقی نمانده بود ، هندوستان مرکز علم و ادب افغانستان بشمار میرفت و امثال محمد عوفی تذکرهٔ
٢٠٤
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.