Page 1162

شماره (دوم) سال دوم شعرای افغانستان (٤١) مهم آنها بترتیب فوق در نمرات آینده کابل بیان مینمائیم وسخن میگوئیم من الله التوفيق . اول ـ شعرای آل طاهر و صفاریان سیستان . آل طاهر اگرچه اغلب ادیب وفاضل بوده و بعلم وحكمت توجه داشته اند ولي چندان بزبان فارسی اعتنائی نکرده اند و هم چنین صفاریان نیز بواسطۀ اشتغال بجنگ وفتح بلاد وامصار مجالی پیدا نکرده اند که کاملا بادبیات و زبان فارسی وطنی اعتنا نمایند ، معهذا دربار این شاهان افغانستانی از چند نفر شاعر معروف که شعرای اولیه زبان فارسی شناخته شده اند نیز خالی نبوده و ما اسامی آنها را بقرار ذیل بیان مینمائیم . حنظلة باد غيسي هراتی :- حنظلة بادغيسي هراتی شاعر معروف عهد طاهریان در سنه ٢٠٥ - ٢٥٩ بوده است وبقول محققین امروزی اولین شاعر فارسی زبان بعد از اسلام نیز همو است و دیوانش بقول نظامی عروضی صاحب چهار مقاله تا مدتی وجرد داشته و احمد ابن عبد الله خجستانی بر اثر مطالعه دو فرد از اشعار او از چوپانی بمقام عالی ارتقا یافته است وفاتش بقول صاحب مجمع الفصحا ٢١٩ وبقول شاهد صادق ۲۲۰ بوده است عوفی دربارۀ لطافت اشعار او چنين مینویسد « لطف لفظ او حاکی آب کوثر وشعر اورا طراوت شمرل ولطافت شمال » و از اشعارش جز دو قطعه ذیل در تذکرها نقل نشده است . یارم سپند گر چه بآتش همی فگند از بهر چشم تا نرسد مرورا گزند او را سپند و مجمر ناید همی بکار باروی همچو آتش و با خال و چون سپند مهتري گر بکام شیر در است شو خطر كن ز كام شير بجوی یا بزرگی و ناز و نعمت و جاه یا چو مردانت مرگ روبا روی درینکه اول شاعر فارسی بعد از اسلام کی بوده است اختلافی دارد و اقوال تذکره نویسان واشخاصی که در پی تحقیق این مطلب بوده اند مختلف ومضطرب است واغلب طرف حنظله را اختیار کرده اند به همه حال چهار نفر شاعر را به اولیت شناخته و افکار محققین شرقی واروپائي گرد این چهار نفر میگردد که سه نفر یعنی (حنظلة بادغیسی هراتی ، ابن وصیف سیستانی . وابو العباس مروزی ) از افغانستان ویک نفر آن حکیم سغدی مربوط به سمرقند است. ١٦١