Page 38

(۳۱) خوابین دیگر موجوده بودند که هر کدام نظر بلیاقت کفایت ویا وعده که در همراهی یاقوی کردن پارتی او خدمت کرده بودند کم یا زیاد بمناصب رسید ند هريك ازين بزرگان در حکومت محمودفائده کردند و آرام زیستند . علاوه بران اهالی خود را در دست عسکر بی انتظامی دیدند که در امور اعاشه ایشان فتح خان شخصاً توجه داشت تا باین وسیله آنهارا بپارتی خود مربوط بدارد. اوضاع اداری در کابل خیلی خراب بود اما احوال مناطقی که محمود آنجایهارا بقسم دیگر نگاه میداشت بسیار بدبود مثلا فیروزالدین خان حکمران هرات از طرف محمود در حقیقت حکمر ان مستقل آن منطقه بود.. در مناطق شمال مشرق نیز قبائل خود را تماما" در زیر سلطه محمود حساب نمی کردندومشی ایشان وسیله جدال آخرین تاج بودند . بزرگترین خطری که در قسمت پشاور افتاده بود شجاع الملك برادر محمود بود که در انجا حکمرانی داشت. طلاع بدبختی وفلاکتی که درجلو زمانشاه آمد بعسکر برای وی رسید بنابران اوعنوان شاهی گرفته وتسكن منظمی ترتیب داود تا پاشاه جدید دست و پنجه نرم کند . مشارالیه يك مقدار زیاد پول را قبائل جوار پشاور توزیع نمود. و بزودی آنقدر قوای زیاد جمع نمود که توانست در ۱۰ ستمبر ۱۸۰۱ برعلیه برادر خود مارش نماید درعین حال اوضاع امور اداری در کابل اسباب پشاه اضرار شد شاه جدید نیز از نظر مردم افتاد زیرااو ایشانرا در دست نجبای بی پروا وعساکر نا فر جام گذاشته بود حتی شیر محمد خان مخفیانه کوشید تا شجاع را بر تخت سلطنت بنشاند ولی این مسئله مکشوف گر دید وشير محمد خان گرفته شد . (۱) محمود شاه پسر خود کامران وفتح خان را (۲) بهمرامی سه هزار عسكر بمقابله شجاع فرستاد و هردو قشون در موضع آشیان که میدان کوچکی است محاط با کوهها وواقع است بر ساحل دریای كوچك سرخ رود مقابل شدند. شجاع وقتیکه درین موضع رسید زیا ده ازده هزار مرد همراه داشت ولی اکثریت ایشان کوهستانی وبی انتظام بوده با ترتیبات جنگی برابر نبودند. در هنگام مقابله طبعا ایشان قوی معلوم میشدند. در حالیکه جنگ آوران فتح خان و اصحا" ناامید بودند. ولی ایشان بزودی این موفقیت را از دست دادند. ایشان تصور کردند که فاتح ایشانند بنابران طرف منفعت متوجه شده خواستندیسر زوری خزانه شاهی را که شجاع از ساده گی با خود از پشاور آورده بود بدست آرندفتح خان این غلطی ایشانرا مشاهده کبرد افراد خود را جمع کرده و بر قطار های بهم خور ده قشون شجاع حمله برد وفتح فوری ایشان منقلب با انهزام منظمی شد که شکست گفته می شود (۳۰) باوجود آن شجاع توانست نجات یابد مشارالیه تمام اسباب وخزائن خود (۱) صفحه ۱۸۱ سلطنت کابل مولفه الفنستون . (۲) فر پر در صفحه ۱۲۹ تاریخ افغانهای خود مینویسد که با فتح خان درین حمله چندین برادرش همراه بود . (۳) فریر غلط کرده میگوید که نخواست جنگ بکند بلکه بمجرد رسیدن عساکر شاهی فرار نموده ازین جهت کامران بدون آنکه اقدام بجنگی بکند پشاور را تصاحب کرد ( صفحه ۱۲۹ کتاب مولفه او )