Page 37

(۳۰) فصل چهارم نخستین کشور کشائی محمود شاه بعد از آنکه زمانشاه از نعمت بصر عاری شده در بالاحصار کابل بحبس رفت محمود بر تخت سلطنت اجداد جلوس نمود که مطابقست باسال ۱۸۰۱م (۱) همینکه بمرکز ورود نمود از طرف رعایا با گرم جوشی زیاد استقبال صمیمانه دید چه ملت از کارهای نافرجام وزیر زمانشاه یعنی وفادار رنجیده بودند زیرا موصوف نسبت بظلمی که در بارهٔ شرفا روا داشته بود برغرور ملی ایشان زخمی وارد نموده بود ازین جهت همه از شاه برگشته دشمن او شده بودند. وهمه طبقات مردم در هر طرف امپراطوری از تبدیل حکومت خشنود بودند. زیرا جمله امید آن داشتند که روز های پرشکوه احمدشاهی و یا زمان آرام تیمورشاهی عودت کنند، ولی غافل ازینکه چه نا امیدی ها برای ایشان در کمین نشسته محمود همینکه بر تخت سلطنت جلوس نمود دیگر مانند سابق شهزاده جرار، فعال و بی ترس نبود. مشارالیه در دامن وسیع عیش غلطید و نسبت بتمام امور کشوری بی علاقه ماند. در هنگامی که شهزاده بود بهر کار تشبث می کرد تا تاج شاهی را حاصل کند، اما این وقت که پادشاه بود بطوری کار می کرد که سقوط سلطنتش امر یقینی بنظر میخورد. محمود شاه در ابتدای جلوس خویش بر تخت سلطنت سلوک خوبی با خوانین نمود و عسکری که او را امداد کرده بودند خوش ساخت و حصه زیاد تر خزانه مملکت که بدست وی افتاده بود بانذ وباز و تقسیم عساکر در هر منطقه و ثروتمند ساختن بزرگانی که مساعدت ایشان بلند ترین رتبه را در مملکت بدست آورده بود بصرف رسید اکرم خان الکوزائی و فتح خان بارکزائی در نزد حکومت اعتماد کمانی حاصل داشتند (۲) که موخر الذکر بلقب شاه دوست (۳) ملقب کرده شد در عین حال عبدالله خان الکوزائی که از طرف زمانشاه محبوس گردیده بود رها گردیده بحکمرانی ولایت کشمیر تقرر یافت شیر محمدخان پسرشاه ولی خان که وزیر احمدشاه بود خطاب «مختارالدوله» یافت بعضی (۱) مکمن (Macmunn) حقیقتا اشتباه کرده که مینویسد زمانشاه در سال ۱۸۰۳ کور کرده شد و محمود شاه برادر اندرش برجایش نشست. (صفحه ۸۰ افغانستان مولفه او) (۲) صفحه ۵۷۹ سلطنت کابل مولفه الفنستون وصفحه ۳۵۰ جلد دوم سفری در شمال هند و ستان مولفه کونو لی (A journey the north of Inida by Honolly) فریر غلط کرده می گوید که شیر محمد خان در زیر نظارت حکومت قرار گرفته ( صفحه ۱۲۹ تاریخ افغانها ) در حقیقت چنانچه در آتیه خواهیم دید بعد از مرگ اکرم خان شیر محمد خان بوزیری تشبث کرد قبول نشده و مخالف گردید. (۳) صفحه ۱۳۴ تاریخ احمد شاه درانی مولفه شیرازی فریر بوی عنوان (شادورت) داده که این خود غلط میباشد ( صفحه ۱۲۹ کتاب او )