Machine transcription
(۱۳)
عهد سلطنت اعلیحضرت
تیمور شاه سدوزائی
در سنهٔ ۱۱۸۶ قمری که اعلیحضرت تیمورشاه درانی باورنگ سلطنت موروثی تکیه زد به تقاضای عصر و مرام سیاسی حکومت خویش به توسیع این وزارت که سرچشمهٔ حیات مدنی و مؤلد منابع و موجد مدارک مادی مملکت است چنین کوشید که وکیل الرعایا - امین محکمهٔ مالیاتی - مهتمم دفاتر - امین الملک خزانچی - داروغهٔ مالیات و ضابط و نسقچی ان های ثالثات [یعنی سه يك] و امثال آن افزود که این همه اسماء و عنوان های فوق الذکر در همان دیوان اعلی مصروف ایفای وظائف خویش بودند و شخصی که در رأس تمام امور کشوری و لشکری عصر تیمورشاه بحيث نائب السلطنه
نوت در متن صحائف تاریخ معاصر افغانستان کلمهٔ خالصه و خالصه جات زیاد بنظر میرسد و برای اینکه موضوع خالصه و لفظ معاف و مرفوع القلم مبهم نگذارد برای تائید مطالب صفحات گذشته معلومات ذیل پرداخته میشود:
در عصر سلاطین گذشته عادتی بود تا فردی در امور عسکری خدمتی مهمی را انجام نمیداد بمنصب بزرگ عسکری و ملکی پذیرفته نمیشد و اعطای رتب رفیعه را بجائزهٔ خدمات مهم پسندیده بودند و همچنان در بدل خسارات مشقات زیاد کشور کشائی که بعضا برادر یا فرزند کسی بقتل میرسید و یا شخصی از خدمتگاران سابق دار که از کبر سن قوهٔ حرکت نمیداشت مانند حقوق تقاعد در امروز بنام جاگیر املاك زراعتی را برای امراء و خوانین افغان می بخشیدند و اراضی بخشیده (مکافاتی) در دفتر شاهی بنام خالصه یاد میشد و کسی که حدود و مقدار جریب زمین او در دفتر خالصه قید میشد مالیات او نیز معاف و باصطلاح مرفوع القلم میبود. هکذا لقب امیر الامراء - امیر - خان خانان عمدة الخوانین و امثال آن در برابر يك خدمت نسبت میشد.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
