Page 913

( ٣٣٦ ) كه عملا دستش از باختر كوتاه بود باز هم ایجاد مدرسه صنعتی مذکور را به استادان یونانو باختری و محل آنرا در گندها را قرار میداد . این هم مربوط به ظهوری شواهدی بود که روزی بمیان آمده و نظریه او را تغییر دهد. همین بود كه بعد از سال ها انحصار امتیاز حفریات را برای دولت فرانسه در افغانستان بدست آورد . و فوراً عازم باختر شد تا حلقه ئی را که در سلسله تحقیقات صنعت گریكو بود يك ناقص بود كامل كند . مدت ١٨ ماه در گرد و نواح بلخ تحقیق كرد خرابه های توپ رستم و ارک را حفر یات نمود اما شوا هدی را که انتظار داشت بدست نیامد . آنچه را فوشه به اصول علمی می پالید و تجسس میکرد اتفاقا در گوشه شرقی باختر در قندوز به منصه شهود گذاشت و اولین هیکل بودائی باختری از خرابه های معبدی در قندوز کشف شد . قندوز امروز با کهن دژ قرون وسطی به فاصله ٦ كيلومتری شرق رودخانه قندوز و ٢٤ کیلومتری غرب خان آباد واقع است. مسافرینی که از راه دره شکاری بطرف خان آباد میروند بعد از نقطه ئی که آنرا علی آباد گویند میتوانند بصورت مستقیم بدون عبور از خان آباد بعد از طی فاصله ١٨ كيلو متر به قندوز واصل شوند قندوز امروز جز ولایت قطغن در زمان عبور هیوان - تسنگ مرکز تخارستان بشمار میرفت و دامنه تخارستان این زمان باختر را هم فرا میگرفت . چون قندوز در حصص سفلی یکی از رودخانه های بزرگی واقع شده که هندوکش را بداكسوس (آمودریا) وصل میکند و مجرای رودخانه مذکور چه در جلگه و چه دره های پرپیچ سلسله کوه مذکور بزرگترین راه طبیعی بشمار میرود دارای اهمیت زیاد است. از روی مسافرت هیوان - تسنگ که پس از عبور رود آمو مستقیماً بطرف قندوز آمد و از روی اقامت تا ردیوشاد Tarduchad شهزاده ترکی نژاد ) مشارالیه از احفاد تو کیوهای غربی بود) (۱) درین شهر معلوم میشود که قندوز در نیمه اول قرن ٧ مسیحی نسبت (۱) یاد داشت ها راجع به ممالك غربی تاليف «بیل» ملاحظه شود . تاریخ آریاها (۱۰۰۰) ب سر دار محمد ع سراج الدین ر فتح محمد ن رجب علی ه ایبراتیه تاریخ ع . ۲۰-۷-۳۰