Page 410

(۳۸۹) اسکندر در باختریانه : گفتیم اسکندر از فراز کوههای هندوکش عبور نموده بعد از شانزده روز کوه پیمائی داخل صفحۀ باختریانه شد. اولین موضعی که اسکندر به آن رسید درا پسا کا یا اندراب بود. درینجا توقف کرد و این توقف چند روز بطول انجامید . اسکندر وعسکر او که نفس تازه کرده بودند بنای پیشرفت را گذاشتند. قشوش در اثنای این حرکت خیلی دچار قحطی و گرسنگی شد زیرا بومیان انبارهای غلۀ خود را در زیر زمین پنهان کرده بودند که کسی نمی دانست . این عادت اهالی باختر از زمانهای قدیم تا امروز دوام دارد و مردمان از مزار تاخان آباد و غیره عادت دارند که چاه کنده غله را راذخیره می کنند . در آن وقت که قشون مقدونی داخل این صفحه گردید چون از ذخائر اهالی خبر نداشته و از طرف دیگر بسوس تمام آن مناطق را از غله عاری ساخته بود از گرسنگی باعلف صحرا و ماهی رود خانه ها تغذیه میکردند . بعد که این مواد هم تمام شد اسکندر امر نمود ناچار پایان بار بردار لشکر را بکشند و با این بالاخره به باختر رسیدند. با ختر : باختر نظر به تحریر کینت کورس Quinte curce (۱) چنین بود. زمین این صفحات در بعض جایها حاصلخیز است و غلۀ زیادی میدهد . چراگاه ها هم کم نیست و بنابر این اهالی حشم زیاد نگاه میدارند . ولی قسمت وسیع ازین صفحه از سرمه ریگ پوشیده و بکلی لم یزرع است . این جاها نه سکنه دارد و نه محصول . وقتیکه بادهای شمالی می وزد ریگ روان را در جاهائی جمع کرده تلهای میسازد و راهها را می پوشد . ازینجهت مسافرین مجبورند مانند دریانوردان شب بهدایت ستاره ها راه را بیابند و مسافرت در روز عملی نیست بخصوص که اگر بادهای شمالی بوزد مسافر را در زیر ریگ روان دفن می کند ولی جاهائی که چنین نیست خیلی مسکون می باشد و اسپهای زیاد دارد. بهترین دلیل (۱) ص ۱۶۹۳ ج ۲ ایران باستان .