Page 203

( ۱۸۲) تاثیرات خاك آریانا : درین شبه نیست که تاثیرات محیط و خاك از هر چیز بیشتر در سر نوشت باشندگان يك قطعه دخالت تامه داشته و خطوط اساسی سجایا ، عرف ، عادات ، اختصا صات وتمام مظاهر زندگانی مادی و معنوی و سیاسی آنها را در آن میتوان یافت بیشتر بصورت مختصر دیده شد که آریائیهای مهاجر در محیط های نو حوضه گنگا وفارس و مدیا وتصادف با عروق بیگانه و مدنیت های سامی چه شدند وزیر چه تاثیرات آمدند حالا میخواهم به بینم که آر یائی ها در خانه خود چه کرد ند و چه شدند و محیط از آنها چه ساخت و در سر نوشت زندگانی مدنی وسیاسی آنها چه رولی بازی نمود . وضعیت جغرافیائی آریانا بصورت عمومی پیشتر شرح داده شد این مملکت در داخل حدود خود با داشتن کوههای بلند ، قلل پر برف ، دره های هول انگیز کوتل های دشوار گذار ، رودخانه های سیلابی ، آب های خروشان ، تپه های سبز ، غندیهای خشك ، جلگه های هموار و حا صل خیز ، بیشه های پر جنگل اراضی سنگلاخ منظره ئی دارد كه يك حصه آن به حصۀ دیگر نمی ماند . یکطرف قلل شش هزار متری افتاده و يك حصۀ دیگر بیش از ۳۰۰ و ۴۰۰ متر بلندی ندارد . در دو نقطه نزديك بهم یکجا تمام سال برف دارد و منجمد است و نقطه دیگر حرارت منطقه حاره را نشان میدهد ، در يك فصل در یکجا گندم درو و در دیگر نقطه نو کشت میشود . به این صورت محیط مختلف الشکلی که يك حصه آن کهستانی ، يك حصه آن جلگه يك قسمت آن تپه زار و يك قسمت آن هموار، يك طرف آن خشك ويك طرف آن سر سبز ، يك گوشه آن گرم و گوشه دیگر آن سرد است تاثیرات عمیقی در رو حیات ساکنین آریائی این دیار وارد نموده به ایشان حالی نمود که زندگانی و صحنه حیات جنبه های تاريك و روشن و دوره های آسان و مشکلی داشته هیچ گلی بی خارنیست ولی این خارها به هیچ صورت سد راه مو فقیت های زندگانی