Page 160

(۱۳۹) مخصوصاً رمه های گاوهای شیری در تشکیل آغیل و چراگاه وبصورت غیرمستقیم در مراتب مختلف نظام زندگانی اجتماعی آنها تاثیر افگنده بود. قراریکه از سرودها استنباط میشود علامهٔ دارائی خانواده های آریائی داشتن رمه های حیوانات و مخصوصاً گاوهای شیری بود. پادشاهان هرکدام رمه های شاهی داشتند و ویشی ها را که سرودهای مدحیه میساختند و دیگر خدمات اجتماعی بعمل می آوردند بکعده گاو بخشش میدادند و موضوع اکثر سرودها ر ا تقاضا و خواهش حیوانات تشکیل داده است. تاجائی که از سرودها برمی آید چنین معلوم میشود که حتی واحد خریداری و تبادلهٔ اجناس هم گاو بوده چنانچه مقدار معین گیاه سومارا درمقابل یکعدهٔ معین گاو تبادله میکردند و چون حیوان قابل تبادله را «پاسو Pasu» میگفتند مدت ها این کلمه معنی دارائی را افاده میکردچنانچه رومن های قدیم کلمهٔ «پیسو» یا «پکوس Pecus» را به معنی ثروت استعمال میکردند (۱) و حتی زمانیکه پول هم درمیان آنها بمیان آمد به «پکوس» یا پکو Pecu موسوم شد درقطار بخشش عدهٔ گاو بسان بخشش عدهٔ اسپ و خرو شتر و عرادهٔ حمل و نقل وغیره بمیان آمد. اهمیت گاو و لزوم آن درعصر ویدی باعث شده بود که حتی درهمان عصر هم از کشتن آن احتراز کنند چنانچه بعض از ریشی ها این مسئله را قدغن کرده بودند. صنعت : ناگفته نماند که آریائی های عصر ویدی افغانستان بکلی از مبادی صنعت بی بهره نبوده بلکه تا اندازهٔ کافی صنعت در میان ایشان خصوص دراواخر عصر (ویدی) پیش رفته بود. از همه پیشتر صنعت چوب درمیان آنها ترقی کرده و نجاری نزد آنها پیشهٔ با افتخاری بشمار میرفت زیرا نجار احتیاج بزرگ و اساسی آنها را که عبارت از عراده های جنگی و کراچی های مخصوص کشت (۱) پیسه که تاحال درکشور ما درعوض پول استعمال میشود به این کلمه بی ارتباط نیست.