Page image — the source of record
Machine transcription
( ۹۹ )
(مستوفی) قاضی ، امیر شرط ( کوتوال) حاجب ومنشی ها ایفاء وظائف مینمودند .
ائمه مساجد و علمای دینی عرب هم در تشکیل در سگاهای دینی از قبیل
تفسیر ، حدیث وفقه و لغت و تعمیم و تبلیغ دیانت اسلامیه بدل همت و
غیرت میور زیدند، این ترتیب در قالب کوچکتر در ولایات خورد نیز معمول
و مامورین آن ازطرف والی خراسان مقرر واعزام می شد .
واما در ولایت های که بطور غیر مستقیم تابع عرب بوده وتنها بقبول خراج
و نماینده عرب حاضر شده بودند این تشکیلات تطبیق نمی شد ، زیرا آنها از
خود حکومت مستقل محلی داشته ، وتنها نماینده ازعرب بعنوان حاکم درپهلوی
حکمدار محلی تعیین و با چند نفری از همراهان خود در آنجا اقامت میکرد
این نماینده در اداء مراسم دینی آزاد وخودش از تکا لیف اداری و محلی
معاف و در اقساط معینه خراج آنعلاقه را از حاکم محلی تحویل میگرفت .
بعضاً در چنین ولایات یک قطعه عسکری عرب و یا عدهٔ از خانوار عر بی بطور
مهاجر نیز سکونت کرده ، بتعمیر مساجد و تدریس و اقامه شعائر اسلا مـی
مشغول میبودند . بعض ولایات بزرگ و کوچکی نیز بودند که بدون تادیـهٔ
خراج سالانه ، دیگر با عرب هیچ ارتباطی نداشته و عرب در آنجا ها نماینـده
و نفوذی نداشتند . در هر حال مرکز عمومی اداره حکم عربی در خراسان
شهرمرو بوده ، ولایات نیشاپور ، سیستان ، سند ، هرات ، بلخ و تخار ستان
بتدریج زیر اداره مستقیم دولت بنی امیه قرار گرفتند، جز آنکه درعلاقه های
اینولایات هنوز حکمرانان محلی وجود داشته و به اداء باج و خراجی اکتفا
میکردند ، چنانسکه تخارستان علیا یا بدخشان مثل ولایات غور و غرجستان و
قلمرو کابلشاهان تارود خانه سند زیر اداره حکمرانان محلی آزادانه بسر برده،
گاهی برعلیه عربها داخل جنگ ، وزعالی بصلح بسر برده، وبعضاً خراجی
قبول می نمودند. اما رویهمرفته تمام کشور خراسان اعم از ولایات مفتو حه و
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.