Page 1257

( ٤٨ ) دمشق زنده بود سیستان همچنان آزاد ماند ، درین میانه عبدالعزیز بن عبدالله بن عامر از طرف عبدالله بن زبیر خلیفه دیگر عرب و رقیب خلیفه اموی بعنوان حاکم وارد زرنج شد واونیز با اهالی در کمال آشنائی و محبت پیش آمد و بعزم رزم کابلشاه براه بست روان شد رتبیل در نواح کابل او را بمضیقه خطرناکی گرفتار نمود و اگر همت عمر بن شاپ العاری یکی از سرداران دلیر عرب نبودی تمام اردوی عبدالعزیز محو و تباه میگردید، در هر حال عبدالعزیز بسیستان مراجعت کرد و بطور دائم راجع بامور جهانداری اندرزهای سودمند رستم بن مهر هرمزد دانای سیستان را میشنید که از قول دهاقین خردمند قصه میکرد باین ترتیب عبدالعزیز تا سال ۷۲ در زرنج ماند ، وقتیکه عبدالله زبیر مغلوب عبدالملک خلیفه اموی گردید حجاج معروف در بصره عنوان امیر خراسان و عراق حاصل کرد و او امیه بن عبدالله را بسیستان مقرر نمود و امیه پسر خودش عبدالله را بسیستان فرستاد، واین اخیری بغرض رزم کابلشاه به بست کشید، چونکه این رتبیل مرد سخت دلیر و با تدبیر و برای عربها هميشه يك تهدیدی سخت بشمار میرفت رتبيل بعبدالله اطلاع داد که اگر از جنگ خودداری نمايد يك مليون در هم باو خواهد پرداخت، ولی عبدالله به نماینده او جوابی داد که به رتبیل بگو اگر این رواق بست را از طلا مملو کنی قبول نخواهم کرد ، رتبیل علی الفور از مقابل عبدالله عقب کشیده و قدم بقدم قلاع و بلاد را تخلیه کرده رفت و باین ترتیب او را در درون درهای مهیب کش کرد انگاه راهها را از هر طرف قطع واردوی او را تحت تهدید مرگ قراداد. اینست که عبدالله خطر را احساس و به رتبیل پیغام داد که اگر راه مراجعت او را بازگزارد از تادیه خراج عفو خواهد بود. اما رتبیل جواب داد اگر میخواهد زنده بر گردد سه صد هزار درهم تاديه و عهد نامه تحریر کند که در آینده با کابلشاه داخل جنگ نخواهد شد و بلاد او را از آسیب محفوظ خواهد گذاشت . عبدالله مجبور بود اینقرار را بپذیرد و در عوض از دربار خلافت تاریخ افغانستان جلد ۳ ( ۱۰۰۰ ) ب سردار محمد ع سراج الدین خان ر محمد هاشم ن محمد نعیم ه اجرائیه تاریخ لیل ۳۰ ر ۲ ر ۲۶