Page image — the source of record
Machine transcription
( 594 )
مملکت افغانستان در اثر تجاوز ساسانیها و توکیوها ( ترکها ) و بالاخره در
اثر بسط سلطه موقتی آخیرالذکر در تخارستان و مداخلت تاتکهای چین شکل
یک نوع ملوکالطوایفی داشت که سلطنت کاپیسا و قایم مقام آن سلطنت رایان کابلی
تنها دولت حسابی مملکت بشمار میرفت که نفوذ خودرا در تمام جنوب هندوکش
از هامون سیستان تا کنار سند محفوظ نگهداشته بود و مدافعه اصولی بايك
نقشه و پلان و سوقیات منظم تنها از همین نیمه جنوبی مملکت بعمل میآمد
و در صفحات شمال هندوکش بیشتر رؤسا و زعما و بزرگان و سرکردگان
قومی هر کدام بحساب خود و به سایقه احساسات وطن خواهی مقابله میکردند
و میجنگیدند. پس چون جنوب هندوکش سراسر بدست رایان یا کابلشاهان
یا رتبیل شاهان متذکره ماخذ غربی بود و قوۀ جنگی از کاپیسی و کابل تا
سواحل هامون از طرف شاه و قوماندان واحد اداره میشد این قوۀ و این اصول
تعیبه را میتوان تايك اندازه تخمین کرد و شرح داد.
رایان کابلی زمامدارانی بودند جنگی و جنگ آزموده و علاوه بر مقام شاهی
عموماً سالاری سپاه را هم بعهده داشتند چنانچه قبل برین در مورد «سامنته دیوا »
دیدیم که بصورت لغوی نام او را جنگجو ، سوار کار رشید و سالار سپه هم
ترجمه کرده اند و مسکوکات این رای و دیگران ازین صفات بخوبی نمایندگی
میکنند زیرا رای بصورت سوار کار رشید در حالی که خود وزره و چهار اینه
پوشیده و نیزهئی در دست دارد در روی مسکوکات نمایش یافته و بهمین قسم
سائر رایان هم خویش را مجهز به سلاح روی اسپ خویش نمایش داده اند .
رویداد های دو صد ساله جنگی طوریکه ماخذ عربی شرح داده اند واضح
میسازد که رایان بحیث « سپهبد » و « سالار سپه » در محاربات شامل میشدند و
شخصاً قشون خویش را در دور دست ترین جبهات و میدان های جنگ قیادت
میکردند چنانچه در کنار هامون ودلتای هیرمند در زرنج و بست ورخد و دیگر
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.