{"book":"adl0967","page":1191,"text":"( 594 )\n\nمملکت افغانستان در اثر تجاوز ساسانی‌ها و توکیوها ( ترک‌ها ) و بالاخره در\nاثر بسط سلطه موقتی آخیرالذکر در تخارستان و مداخلت تاتک‌های چین شکل\nیک نوع ملوک‌الطوایفی داشت که سلطنت کاپیسا و قایم مقام آن سلطنت رایان کابلی\nتنها دولت حسابی مملکت بشمار میرفت که نفوذ خودرا در تمام جنوب هندوکش\nاز هامون سیستان تا کنار سند محفوظ نگهداشته بود و مدافعه اصولی بايك\nنقشه و پلان و سوقیات منظم تنها از همین نیمه جنوبی مملکت بعمل می‌آمد\nو در صفحات شمال هندوکش بیشتر رؤسا و زعما و بزرگان و سرکردگان\nقومی هر کدام بحساب خود و به سایقه احساسات وطن خواهی مقابله میکردند\nو می‌جنگیدند. پس چون جنوب هندوکش سراسر بدست رایان یا کابلشاهان\nیا رتبیل شاهان متذکره ماخذ غربی بود و قوۀ جنگی از کاپیسی و کابل تا\nسواحل هامون از طرف شاه و قوماندان واحد اداره میشد این قوۀ و این اصول\nتعیبه را میتوان تايك اندازه تخمین کرد و شرح داد.\n\nرایان کابلی زمامدارانی بودند جنگی و جنگ آزموده و علاوه بر مقام شاهی\nعموماً سالاری سپاه را هم بعهده داشتند چنانچه قبل برین در مورد «سامنته دیوا »\nدیدیم که بصورت لغوی نام او را جنگجو ، سوار کار رشید و سالار سپه هم\nترجمه کرده اند و مسکوکات این رای و دیگران ازین صفات بخوبی نمایندگی\nمیکنند زیرا رای بصورت سوار کار رشید در حالی که خود وزره و چهار اینه\nپوشیده و نیزه‌ئی در دست دارد در روی مسکوکات نمایش یافته و بهمین قسم\nسائر رایان هم خویش را مجهز به سلاح روی اسپ خویش نمایش داده اند .\nرویداد های دو صد ساله جنگی طوریکه ماخذ عربی شرح داده اند واضح\nمیسازد که رایان بحیث « سپهبد » و « سالار سپه » در محاربات شامل میشدند و\nشخصاً قشون خویش را در دور دست ترین جبهات و میدان های جنگ قیادت\nمیکردند چنانچه در کنار هامون ودلتای هیرمند در زرنج و بست ورخد و دیگر","chars":1549,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0967/01191.jpg","first_page":1,"last_page":1363,"title":"Tārīkh-i Afghānistān تارىخ افغانستان","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0967/1191","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0967/canvas/1191","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0967/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0967_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}