Page image — the source of record
Machine transcription
( ١٩٢ )
از دامنه های پامیر تمام قطغن وبدحشان وولایت مزار شريف وحتی علاقه میمنه راهم دربرمیگرفت و در شمال اکسوس (آمو دريا) سغدیان شامل آن بود. هیوان تسنگ چینی که معاصر سلطه تو كيوها ( ترك ها ) وارد كشور ماشده است این حصۀ آريانا را بنام « تو ـ هو ـ لو » To - ho -lo خوانده وسعت آنرا از شمال به جنوب هزار ( لی ) (١) و از مشرق به مغرب سه هزار (لی) نوشته . مشارالیه می نویسد که چون خانواده شاهی این جا ازبین رفته رؤسائی مختلف درهر گوشۀ آن حکومت میکنند وروی همرفته همه آنها مطيع توكيو ها ( ترك ها ) هستند بعبارت دیگر در تخارستان به مفهوم جغرافیائی وسیعی که ذکر شد یکنوع ملوک الطوایفی بمیان آمده بود که هرخان در علاقۀ كوچك خود حاکم بوده ومجموع ایشان به خان مرکزی قندوز مطیع بودند واین خان بنوبۀ خود دست نشانده یبغوی تو كيو ( ترك ها ) بود .
قندوز مرکز تخارستان : ترك ها در دورۀ سلطۀ موقتی خود تخارستان را بصورت ملوك الطوایفی و خان نشین هائی اداره میکردند که تعداد آن بقرار نوشته های هیوان ـ تسنگ به ۲۷ خان نشین میرسید ومرکزهمۀ آنها شهر قندوز بود. اگرچه بلخ بنام ( پو ـ هو ) وسپقت ( واجاكروه ) يعنى « شهر كوچك شاهی » یاد شده وازنقطه نظر شهرت معابد و کثرت علما وروحانيون اهمیت زیاد داشت ولی مرکز اداری تخارستان درین وقت شهر قندوز بود ، چیزیكه قندوز را در تخارستان مرکزیت داده بود موقعیت مهم جغرافیائی آن بود که تقریباً در وسط این علاقه افتاده بود . درین شبهه ئی نیست که قندوز ازنقطۀ نظر موسسات دينی واهل فضل وعلم ودیگر مسایل حیاتی به بلخ نمی رسید ولی موقعیت جغرافیائی و اداری پیش خان های تركي حاكم بر تخارستان بیشتر اهمیت داشت . قندوز ازشهرهای باختر ونقاط هموار قطغن وبد خشان تقريباً به يك فاصله افتاده بوديك
( ١ ) لى واحد مسافه چینی است وطول آن معادل ( ٥٠٠ ) متر بود .
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.