Page 396

فصل هشتم (۱۳۹) با اطراف فرار نصیب نمایند تا پادشاه خود را که آنها را بخلاف میلشان مجبور بجنگ نموده است خراب نموده و خود بآرزوی خود برسند چنانچه قبلا گفته ام لشکر را باید مرتبا پرداخت و مواجب آنها را باید هر ماهه نقدا از خزانه دولت بدهند و چنانچه در زمان سابق رسم بوده است بروات حواله مالیات نباید بآنها داد که خودشان بروند وصول نمایند سربازی که خاطر او در باب مواجب و اخراجات عیالش مشوش باشد نمیتواند تمام توجه خود را مصروف تکالیف نظامی خود بنماید و اگر سرباز باطراف ولایات رفته بقایای مالیاتی را بعوض مواجب ماهانه خود وصول نماید پس بعوض او که باید بجنگند چنانچه سعدی علیه الرحمه میگوید چو دارند زر از سپاهی دریغ دریغ آیدش دست بردن به تیغ چو مردی کند در صف کارزار که دستش تهی باشد از روزگار صاحب منصبهای شجاع و دلیر محبوب القلوب سربازها را اشخاص جنگی و دلیر میسازند و بجهت جنگ آنها را خوب تربیت مینمایند و آنها را راغب بتکالیف خودشان میکنند و معدودی از سربازهای خوب تحت امر صاحب منصبهای دلیر کارهای شگفت آمیز میتوانند از پیش برند چنانچه شاعر میگوید یکی گرگ درنده در کارزار بهم بر زند گله صد هزار و نیز فردوسی میگوید سپاهی لشکر نیاید بکار یکی مرد جنگی به از صد هزار بجهت انتخاب نمودن صاحب منصبهای نظامی و بجهت نظم و ترقی آنها خیلی باید دقت کرد تمام صاحب منصبهای نظامی باید اشخاص جنگی معتمد و قابل فداکانی غیرتمند و وفادار دولت بوده باشند و اگر ممکن باشد از خانواده های نجیب هم باشند من نمی پسندم که ترقی از روی تقدم زمان خدمت داده شود بلکه ترقی باید بسته بامتحان و قابلیت و خدمات و شجاعت و نظم وقت جنگ و درست کرداری و وفاداری آنها بوده باشد بیشترین صفت آنها نه کمترین وصفشان باید این باشد که نزد سربازهای خود محبوب القلوب باشند بخیال من این صفت آخری معتناترین هیچ صفات صاحب منصب میباشد تمام صاحب منصبان نظامی علوم فن جدیده جنگ را از کتبی که بفارسی ترجمه شده است و هنوز هم از زبان انگلیسی ترجمه میشود باید بیاموزند پسرها و اخلافم نباید هرگز نصیحت مرا در این با فراموش کنند که ابدا صاحب منصبان نظامی را اگر یکی از دول همسایه افغانستان بآنها بخواهد بدهد قبول نکنند چنانچه حضرت پیغمبر ما صلوات الله و سلامه علیه فرموده است