Page 388

فصل هفتم ۱۳۱ متنفر بودند و نیز بسبب تعدیات بی اندازه او و دائم السکر بودن او و چندین عادات ذمیمه دیگر از او تنفر داشتند و بدترین صفات قبیحه او کم جرأتی او بود و کم جرأتی بیشتر از چیزهای دیگر اسباب تنفر افغانها میباشد از پسر او سردار اسحق خان نه فقط بجهت همان بد کرداریهائی که پدرش داشت نفرت داشتند بلکه نیز بجهت اینکه با من بدعهدی و خیانت نموده بود و با کمال لا یشعری کم جرأتی بعد از اینکه لشکر او عساکر مرا شکست داده بودند فرار نموده و تمام اشخاصی که با او همراهی داشتند و آگاه شدند که صدمه ضعف و کم جرأتی او بآنها برسد علاوه بر این مشارالیه ابداً اهل رزم نمی باشد و حکمرانی که هنر نظامی نداشته باشد در افغانستان جای ندارد نظم لشکری که تحت فرمان او بوده است بواسطه سوءمصلحت و اشتباه کاری او بمخالفت من جنگیدند تعریف او نبود زیرا که خودم در ترکستان حساب منصبان نظامی با هوش را بر لشکر مذکور مقرر کرده بودم پسر او بود که در جنگ همه کاره او بود والا پدرش هرگز نمی توانست جنگ را از پیش ببرد چون در باب پسر او ذکری شد لهذا توضیحاً بیان مینمایم که اسم او سردار اسمعیل خان است و از بزرگترین پسرهای من تقریباً دو سال سنش زیادتر میباشد اگر چه مشارالیه برخلاف پدرش مردیست جنگی ولی هیچ امکان ندارد که تخت سلطنت کابل برسد زیرا که مشارالیه را خوانین و اهالی کابل نمی شناسند و در مدت عمر خود هرگز او را ندیده اند و افغانها بآدمی که شخصاً او را نمی شناسند کمتر اعتماد مینمایند تا چه رسد بکسی که او را هیچ ندیده باشند چون ممتی هستند که اطاعت شخصی که او را نمیشناسند ابداً قبول نخواهند نمود زیرا که غرور و شجاعت آنها مانع از این کار است اشکال دیگری هم برای سردار اسحق خان و پسر او فراهم است و آن اینست که اقلاً مقدار سه ماه راه مسافت از کابل دور میباشند و در صورتی که هرگاه با لشکر خود عازم کابل شوند در حین راه هم در هیچ نقطه از انها جلوگیری نشود اگر چه این معنی هم غیر ممکن است لهذا هر کس بعد از من بتخت سلطنت کابل جلوس نماید میتواند در بین راه آنها را تلاقی نماید و قبل از انکه آنها بتوانند جمعیت کثیری از مردم را دور خود جمع نمایند پذیرائی گرمی از انها بنماید ولی بر فرض آنکه لشکری از دولت روس با آنها همراه باشد در ان صورت چنانچه خوب واضح است جنگ بزرگی بین دولت انگلیس و روس