Page 293

(۳۶) فصل دویم کوره بجهت آب کردن فلزات و ریختن نقره و مس کوره های آجر پزی و گچ پزی کارخانه بجهت ساختن اسبابهای بنائی و نجاری کارخانه حجاری و ساختن فرش سنگ نمونه عمارات مغلیه دهلی کارخانه عصاری ماشینها بجهت ساختن اسباب ساز و شیپور و موزیکان بجهت دستهای موزیکا نچی نظامی (در کابل موزیکا نچیهای افواج مثل موزیکا نچیهای نظام انگلیس هستند و کتابچه ها در باب موزیکان و نظم عساکر از انگلیسی بفارسی ترجمه شده هر صاحب منصبی که رئیس ادارات متعدده میباشد قبل ازینکه داخل نظام یا ادارات دیگر بشود باید امتحان داده باشد و نیز مقرر داشته که اسرای جنگ و محبوسین جنایات که دارای حرف یا صنعتی هستند باستادینهای همان صنعت و حرفت سپرده شوند وقتی که کار خود را بخوبی تکمیل نمودند آنها را از حبس رها نمایند بر حسب لیاقت و قابلیت آنها را مستخدم نموده بآنها مزد بدهند و بهمان قراریکه بدیگر کارگرها مزد داده می شود باینها هم مزد داده شود از اقدام باین فقره نفع او زیادی جمع نموده امر زیرا که نمی توانستم رعایای خود را مجبور نمایم که در کارخانهای من مستخدم شوند چون محبوسین خیلی مائل بودند زود متخلص شوند لہٰذا کار را عجالتاً تکمیل میکردند و متخلص می شدند و حالا در عوض بجهت کار آنها مزد بآنها داده میشود بجهت من هم کارگرهای خوب که ازین رهگذر متشکر هستند فراهم آورده است فصل سویم در باب ادارات دولتی اگر چه میل ندارم شرح و بسط زیاد داده باعث تصدیع مطالعه کنندگان کتاب خود شوم ولی اگر از اظهار اطلاعاتی که بوسائل مستعد ده اسباب ترقی مملکت صرف نظر نمایم کتاب ناقص خواهد بود در واقع در باب افغانستان عموم اهالی دنیا اطلاعاتی که از روی صحت و حقیقت باشد کمتر دارند و هر چه زیاد تر با نها اظهار شود بمقتضای الکل جدید لذهٔ شیرین تر و تازه ترست و اولین مرتبه خواهد بود که اطلاعات مذکور را شنیده باشند خیلی خوب میدانم بعضی از مردمان خارجه که باوقات مختلفه