Page 654

*٤٥٠* شرح یکی از اولین مسافرتهای زمانشاه و سردار علم خان وکیل الدوله در خطهٔ پنجاب و جریان مذاکرات ایشان بارنجیت سنگ برسرقلعهٔ شیرشاه واخيراً عودت زمان شاه بدارالسلطنهٔ کابل و اظهار تأسف مردم از سانحات عجیب ادوار زندگانی زمانشاه ویادو بود از سر داران گذشته دار السلطنه کابل در ماه ربیع الاول سال ١٢١٦ هـ ق اعليحضرت زمان شاه درانی [آنگاه که برادرش محمود شاه درانی بدارالسلطنه کابل متغلباً بر اورنگ سلطنت تکیه زد] پس از صی دوران حبس و انقضای ایام مریضی و قید نظر و سپری نمودن روزگار پر مشقت دار السلطنهٔ کابل را ترك و بطرف راولپندی برفت و تا زمان جلوس و استقرار سلطنت اول اعليحضرت شاه شجاع الملك در سرهند - لودیانه - راولپندی - بسرمی برد، در اوقات سلطنت اول اعليحضرت شاه شجاع الملك زمان شاه مخلوع بدارالسلطنهٔ كابل با والدهٔ ماجده و از واج محترمات با اعزاز کامل در مقر سلطنت خویش بجهت بزرگترین شخصیت دودمان جلیل سلطنتی وقت میگذرانید و در پیشتر شهرهای دیگر امپراطوری مثل قندهار - شکارپور - پشاور - لودیانه راولپندی - سرهند و غیره بطور دلخواه سیاحت کرده چهار فصل را در هر محل بعزت و شوکت با خدم و حشم بسر می برد. در سال ١٢٢٣ هـ ق که اعلیحضرت محمود شاه درانی مجدداً به تسلیم شدن تاج و تخت دست یافت و پیش از انکه دار السلطنه کابل معرض هجوم طرفداران سلطنت محمودشاه واقع شود بار دیگر با دیدهٔ نابینا بهمر اهی از واج و اولاد خود و عیال و اطفال اعلیحضرت شاه شجاع الملك از دارالسلطنه کابل بجلال آباد و از آنجا به پشاور و راولپندی برفت. سردار علم خان وکیل الدوله عصر سلطنت اعليحضرت زمان شاه مخلوع که او قبلاً برای انتظام جا یگیر اعلیحضرت زمان شاه و خودش در راولپندی و لودیانه اقامت داشت و چون از ثروت شخصی زمان شاه مخلوع نقود جنس عبدل انجا باقی بود شاهنشاه مكفوف البصر و معزول با یکعده هواخواهان و اخلاص کیشان دیرینهٔ خود در آنجا که نسبت سائر نقاط کشورهای هند و پنجاب دل بستگی بیشتر داشت نزول اجلال فرمود اما در [ظرف سال یکماه و یا چهل روز را پیوسته بزیارات بابرکات سرهند شریف میگذرانید ولی این]