Page 655

مواقفی بود که در نقاط شرقی امپراطوری درانی اوضاع اختلال آمیز بیش از پیش رونما و حکام ایالات شرقی و غربی مملکت بتحريك اجانب بنای خود سری داشته و مصادف با ایام نزول اجلال زمان شاه معزول در این دفعه در خطه پنجاب - رنجیت سنگ مهاراجه که بکوہ جمون وزیر آباد - گجرات - اسلام گنده - جلال پور - خوشاب - بهمبر قلعه کنگ - پلول و جالندهر خیال تاخت و تاز داشت مذکور به نیابت نامه اطاعت و احوال پرسی و احترام بحضور زمانشاه بتقدیم رسانیده حسن ادای حرمت و اطاعت و انمود ساخت و درین او مت مهاراجه رنجیت سنگ برای استحکام حضور متصرفه ای که در نظر داشت تدبیری بکار برد تا در کنار دریای ستلج به پیروی از نظریات اعلیحضرت زمان شاه که موصوف در اوان سلطنت خویش استحکامات حدودی آن مناطق خصوصاً حوزه های پیش آمد کمپنی هند شرقی آنطرف دریای ستلج را مد نظر داشت مصمم شد تا بخطوط دفاعی آنولا را انتظام بخشیده قلعه مستحکمی آنرا ببرای نگهداشت توپخانه و اقامت عساکر خود احداث نماید و باین منظور خاطی که از متصرفات امیرا طوری درانی و آنروز از باعث اشتهار انقلابات داخلی و نفاق مدعا طلبان تاج و تخت شاهنشاهی افغانستان دستخوش سکهان واقع شده بود بناه دیوان محکم چند حاکم محار دو آبه بست - جالندهر و علاقه کوهستان که از خراج گزاران امپراطوری درانی و از انتخاب شدگان دولت زمانشاهی واز روز تقرر رنجیت سنگ بعهده ولایت پنجاب از جمله حکام ماتحت او شناخته شده بود و تا این وقت بامر حکومت درانی خود را از حکام مطیع مهاراجه رنجیت سنگ می شمرد نامه ای صادر کرد تا در برابر هجوم روز بروز سکهان و طرد قواء درانی قلعه مستحکمی در یکی از نقاط اساسی اعمار نماید . محکم چند از برای سهولت کار فعلا از روی فقدان وسائل قدرت تعمیر قلعه جدید نیافته و از برای حفظ سیاست روز برای شیر شاہ سوری پاد شاه افغان را که در کنار دریای ستلج و در موضع فلور واقع و یکی از بناهای بسان مضبوط آن دیار و پنج سال قبل سردار علم خان وكيل الدوله بر عصر سلطنت اعلیحضرت زمان شاه او را مجدداً ترمیم و استحکام بخشیده بود و از قرار گاهای عسکری درانی بشمار می رفت بر نجیت سنگ پیشنهاد کرد اگر چندی از عمارات دیگر بر حسب ضرورت در اطراف هر یسقلعه شیر شاہ سوری که در وقت وکیل الدوله ترمیم شده است ایزاد و الحاق بعمل آید برای اقامت عساکر سکهان خیلی مساعد و حاجت باحداث قلعه جدید و صرف وقت و اسراف پول بیشمار دیگر نیست . رنجیت سنگ از انجائیکه باحداث قلعه جدید وقت طولانی و صرف پول هنگفتی را در نظر گرفته بود به جواب محکم چند گوش داده او را در مورد ترمیم و الحاق عمارات افزون قلعه ترغیب کرده و دستور داد تا بصورت فوری الحاقات مد نظر را اکمال نماید . و چون قلعة شیر شاہ سوری و قصبه پلور در زمان انقراض سلطنت ثانی اعلیحضرت شاه شجاع الملك مغصباً در تصرف دهر مسنگ پسر دیوان محکم چند در آمده بود محکم چند پدر او هرچند برهانی قلعه از تصرف پسر خود محکم شد ولی پسر محکم چند در چند محکم شده قلعه شیر شاہ و قصبه پلو ر را نگذاشت . محکم چند بدرا و ناچار مکتوبی بعنوان مهاراجاه رنجیت سنگ نبشته از صورت احوال اطلاع داد رنجیت سنگ ازین جواب سخت بر آشفت و بجواب دیوان محکم چند