Page 492

( ٣٤٠ ) جگران واله : شامل يكجعهد هی ! عز الشھر دو ماه سالانه ١٢ هزار ربيه بوداما عائدات چند ياله وجگران واله بامر اعلیحضرت زمانشاه درانی برای وجه معیشت زن های بیوۀ زعمای اسلامی که در محاربات ومجاهدات بشهادت رسیده بودند بخشیده شده بود يك حصه بخانم الیاس خان که از خاندانهای راجپوت های مسلمانان راسی کوت بود وحصه دیگر به خانم میان محمد غوث سپرده شده بود و این نمونه ایست از طرز معاونت های سلطان افغان اما در اوقات خودسری های رنجیت سنگ ولایات مقبوضۀ آنجا که جایگیر ازواج زنان بیوۀ زعمای ولایت پنجاب بود غصب گردید . و این عائدات از دو سه نقطۀ ایالت پنجاب بطور مثال نگاشته شد یعنی با کم وزیاد مساوی این مقدار از تمام مواضع ولایات پنجاب بدست می آمد و توسط حکام محلی بنام خراج اخذمیشد و بعضاً در بدل خسارات و مدد معاش ازواج واطفال رجال مقتول و شهداء که در اثناء جهاد بشهادت میرسیدند طور جایگیر اعطا میشد . چنانچه وقتی اعلیحضرت تیمورشاه در بدل شش سر نیزه بکمکان ملتان حکومت محل را به یکی از ملکان اقتدار سپرد . عایدات ملکت ملتان: در عصر زمانشاه نسبت بسالهای پیشتر رو به تقلیل گذاشت زیرا اکثر حصص آن ولا از حکومت ملتان مجزا و درید اختیار سایر حکام افغانی قرار یافته بود مثلاً اکثره لاقه های قريب و لايت خودرا بهاول خان ما تحت سلطنت درانی دو ایالت خویش الحاق نکرده بود وقسمتی در تصرف حکام سکهان تابع سلطنت درانی رفته بود و در ملتانر یا ست زمیندا ران آن و لا محصولات تصرفات خود را که قبلاً جزء ایالات ملتان شمرده میشد اخذ میکردند و با قی نواحی ملتان در جایگیرهایم قوم درانی سدوزائی که از اقارب خاندان سلطنتی بو د ند از یت حکومت ملتان مجزا ساخته بنفع خویش می پرداختند . در اواخر برای سردار نواب مظفرخان بهادر صفدر جنگ ملقب به رکن الدوله از عوائد ولایت ملتان وجه صحیح نمانده دیگ ر سالیان عصر احمد شاه و تیمور شاه بدست نمی آمد دو او مبلغ سه لك ر پيه نقد علاوه برفرمایش های زیاد تحف و هدایائی که در حضور اعلیحضرت زمانشاه سالانه بدار السلطنۀ کابل تقدیم مینمودچیز دیگر نمی توانست استحصال نماید و بعض اقلام عوائد ولایت ملتا ن که بطور عا دت بصرف تعمیرات و معاشات عساکر و مستحفظان بنادر و غیره تخصیص یافته بود از مدارك استفادۀ دولت محسوب نمی شد و تنها ضر وریات مملکتی ایا لت ملتان را تکافو میکرد. یعنی عائدات طور خا لص همان سه لك روپیه و بعض ا جنا س فرمایشی دیگر بود که بنام تحفه ونذرانه وغیره بدار السلطنۀ کابل می فرستاد والبته وجوهی که برای استفادۀ خو د ش طبق معمول مقرر بود ازین مبالغ استثناء شمرده میشداما این شخصیت و امثال او در سرزمین کشور هند کمتر از سلطان نبودند و طرز زندگانی و مخارج آنها پول کافی ایجاب مینمود . عائدات ولایت کشمیر : در وقت حکومت سردار عبدالله خان مخلص الدوله بقول تا ريخ حسین شاهی و تاریخ افاغنه بسال چهل لك روپيه بالغ شده بود و از انجمله سردار عبدالله خان مخلص الدوله نائب الحكومه سال هفت لك روپيه نقد با سائر تحفه ها بحضو ر ا علیحضرت