Page image — the source of record
Machine transcription
فصل اول
جلوس شهزاده سلطان محمود درانی
بسریر سلطنت افغانستان
شهزاده سلطان محمود درانی بنوعی که سالیان دراز حیات پر مشقات او در صحائف
گذشته مذکور شد باستناد فرمانها ومسکوکات وی در شهر ربیع الاول سال ۱۲۱۶ هـ ق
برای اول بار در قصر سلطنتی بالاحصار کابل بر اورنگ سلطنت تکیه زد اما از لحاظیکه
در شکست سیاسی سلطنت زمانشاه وظهور اختلال چندین ساله اساس وقدرت سلطنت
قاهره احمد شاهی را از بین برد وبا مخالفان طایفه افغان موانست پیدا کرد جلوس
شهزاده سلطان محمود مانند افتخاراتی که اعلیحضرت احمد شاه و تیمور شاه وزمانشاه و
دفعه اول شاه شجاع الملك كسب کرده بودند این سلطان در بدست آوردن زمام سلطنت
آنقدر کسب ننمود و با آنکه یکعده سرداران از دست زمانشاه بقتل رسیدند باز هم
محبت زمانشاه در دلهای مردم درانی بیشتر از برادران او بود در همه حال ان روز اول جلوس
شهزاده سلطان محمود به [محمود شاه] مسمی شد و اولین قص خاتم سلطنتی محمود شاه
موصوف بچین بیت آراسته گشت :
چو برگزیده سبحان وظل معبود است فراز مسند شاهی مقام محمود است (۱)
١٢١٦
اعلیحضرت محمود شاه درانی انروز جلوس بر اریکه سلطنتی در بالاحصار کابل
بهر يك از خوانین و رؤسای طایفه درانی و غیره که بیشتر با و كمك كرده بودند با لقاب و رتب
اعزازى نيك بنواخت.
(۱) در عصر شهریاران درانی مراتب شعر و ادب نظر بذوق ادب دوستی و ادب پروری
آنها نهایت مترقی بود و بعضا نازکی ها در اقوال معلوم میشود که گویا شعرا ء در بار
آنعصر با ساتیذ متقدمین در سخن شباهت بهم میرسانیدند.
در مصراع فوق مقام محمود از ذو ثلائین معنی هم در گذشته است زیرا در اصل لفظ
درجه اعلی از حسنات است و مقام محمود نام مقامی است که آنحضرت صلعم در شب معراج
آنجا رسیده است و بعد از ان دو معنی دیگر بمقام سلطان محمود غزنوی ومحمود هوتك
و بالاخر باسم اعلیحضرت محمود شاه وكمله محمود که مراد از سریر سلطنت و لفظاً نیز
معنی بهتر دارد بچند دلیل نسبت صحیح بهم میرساند. ملک الشعراء دربار اعليحضرت
محمود شاه قبل از سلطنت او دربار هرات میرزا عبدالله خان ترشیزی متخلص به شهاب بود
ومذکور در سال ۱۲۱۵ وفات یافت .
و اینوقت در دار السلطنه كابل میرهوتك خان افغان و میرزا عاجز و میرزا مشرف وميزا
سلك وملا جائی ومیرزا وصفی و میرزا مهدی از سرآمد شعراء و فضلاء در بار سلطان
بشمار میرفتند اما گوینده بیت فوق معلوم نیست .
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.