Page image — the source of record
Machine transcription
(162)
فصل پنجاه و سوم
تفصیل ورود مهدی قلی خان
نماینده دولت بریتانیا در ایران (1)
مهدی قلی خان ملقب به بهادر جنگ تحفه پادشاه انگلستان را حامل و از راه دریای عمان به
بندر بوشهر در ایران برسید. فتحعلی شاه قاجار حکام عرض راه پارس و عراق را به پذیرائی
او موظف نمود در اواخر ربیع الاول سال 1214 هـ ق بدربار فتحعلی شاه قاجار واصل
و نامه شاه انگلستان را با تحفه ها و هدایای که فرستاده بود در پیش گذاشت.
مرام این سفارت چنان بود که در عهد دولت صفوی موسوی در بین سلاطین ایران و پادشاهان
ملل عیسوی راه آمد و رفت باز و اطوار مودت معمول داشته چنانکه در عهد شاه طهماسب صفوی
سفیر بریتانیا به تهنیت سلطنت وی رفته بود در عهد شاه عباس اول طایفه پرتگیس
در بند رهر موز متمکن و متصرف گردیده و باشارت پادشاه مذکور سپاه انگلیس بدان
جزیره استیلا یافتند و بران طایفه تاراج و از جزیره مذکور اخراج کردند و مقرر داشتند
که آمد و رفت و معاملات تجارتی بین مملکتین ایران و انگلیس بر قرار ماند و از طرف
سلاطین آنعصر دو برادر از مردم فرنگ در اصفهان اقامت داشته و دو دسته پیلو تفنگ
چیان استرابادی و هزار جریبی را در هدفزنی تعلیم می کردند. پس از قتل نادرشاه افشار
[1160 هـ ق] که اعلیحضرت احمد شاه درانی بر اورنگ امپراطوری افغانستان در قندهار
تکیه زد و حکومت بزرگ با استقلال یافت بالاخر در عهد سلطنت زمانشاه غازی حفید و
مورث سلطنت شهریار غفران مآب در سال 1214 هـ ق مصادف بسال هشتم سلطنت
موصوف ولیم چهارم پادشاه انگلستان که مدافعه از حملات و نظریات زمانشاه درانی و ناپلیون
فرانسوی و فکر محافظت از خود داشت به تصمیم دفع حملات زمانشاه و ناپلیون متوجه شده
برای حفظ ما تقدم از جانب دولت مذکور شرکت کلکته کمپنی بر قرار شد و بنام تهنیت سلطنت
فتحعلی شاه (2) مهدی قلی خان را بنام سفیر نزد شاه مذکور فرستاد پس از سپردن تحفه های
(1) مطابق نگارش میرزا رضاقلی هدایت مصنف روضةالصفای ناصری.
(2) وفات آقا محمدشاه قاجار شب (21) ذیقعده سال 1211 هـ ق و روی کار آمدن
فتحعلی شاه 1212 هـ ق و سلطنت اوالی سال 1250 هـ ق دوام کرد.
نوت: عباس اقبال ایرانی می نویسد: سرجان مالکم مرد زرنگ با سپردن هدایای
گرانبهائی به فتحعلی شاه و دادن رشوت های هنگفت بدرباریان طماع به بستن معاهده
تجارتی و سیاسی با ایران توفیق یافت و اموری را که میخواست انجام دهد توسط ایرانیان
رشوت خوار از پیش برد. [مأخذ ـ صفحه 264 تاریخ مفصل ایران]. و ناگفته نگذاریم
که تمام این قراردادها فقط نصب العین سیاسی هردو دولت ایران و انگلیس از بین بردن قواء
زمانشاه درانی بود و کتب و آثار مکرر تاریخ آن دوره ازین سیاست بتکرار حرف میزنند.
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.