Page 192

۱۸۶ فصل چهل و چهارم مراجعت موکب شهنشاه زمان از دارالسلطنۀ هرات براه کابل و پیشاور بعزم رفع انتزاع سکهان پنجاب بهمان سرعتی که حرکت موکب شهنشاه زمان از سفر لاهور و پنجاب براه پیشاور و کابل و قندهار و نزول اجلال او بدارالسلطنۀ هرات بعمل آمد در خلال وقائع و گذارش سال ۱۲۱۱ هـ ق از طرف وقایع نگاران[یا مه نگاران سیاسی] لاهور و پنجاب (۱) در هرات اطلاعات نامه‌های پیهم تقدیم شد و هر یک بفرط و خُلف معروض داشتند که مهابت سنگ آمر سکهان لاهور با اعضای عرویاء این گروه خود بنای خود سری نهاده و سکهان در اثر اغوای او علیه سلطنت زمانشاه غازی بشورش آغاز کرده اند و با احمدخان شاهنچی باشی حاکم اعلی لاهور بجنگ گرائیده او را بشهات رسانیده و لاهور را از دست اقتدار حکام سلطنت درانی تصرف کرده اند . اعلیحضرت شهنشاه زمان شهزاده سلطان منصور فرزند خود را آمافی المافق بحکومت هرات بر قرار گزاشت و میر افضل خان و لد سردار دلاور خان قوم اسحق زائی ملقب به (مدد خان) را بعهده نیابت بو مستشاری او سرفرازی بخشید و سردار محمد زمانخان بن حاجی کریمدادخان پوفلزائی را که در اطفای نائره شورش در هرات از حملات شهزاده سلطان محمود و غیره مصدر خدمات قابل قدر شده بود با خود برده شصممصمم استرداد لاهور شد . خط مشی لشکر کشی شهنشاه موصوف با سرعت تمام تر از دفعات گذشته قرار داد شد و فرمود که بدون توقف در هیچ منزل و بدون استراحت و رفع خستگی صاحبمنصبان و افراد سپاه بطانه های ایشان از دارالسلطنۀ هرات بدار السلطنۀ کابل برسند و بحکم دیگر انفاذ یافت که اسباب و لوازم سفر از قبیل آلات نقلیه و فیل ها و بارگیر از دامنه ها و تحت فرماندهی میر آتش (وقوماندان توپخانه) و قورخانچی و میرآخوران اصطبل انتقال داده شود و سایر قطعات قشون تحت رایت اعلیحضرت شهنشاه که بحث فرمانده اعظم افواج رهگرای کابل میشود بر ۱۰۰ هزار مجات حاضر باشند بعین نقشه مرتب موکب شهنشاه وارد هزاره جات شد و درین سفر و عبور از راه هزاره جات چنان مد نظر بود که قبایل هزاره از دست میران و کدخدایان و اربابان خود عراکض و شکایاتی داشته و اربابان و میران آنها نیز از دست تابعین خودها عرایض دیگر تقدیم میکردند (۱) یکی از وقایع نگاران لاهور که بطور روشن از وی نام برده شده است ملا عزت الله بوده وکتاب جنت الفردوس بزبان پشتو بخط او حسب الامر سردار علم خان فوفلزائی وکیل الدوله در لاهور نبشته شده است و فی الحال نسخه قلمی آن نزد علی محمد خان عم نگارنده موجود است و در سال ۱۲۱۲ هـ ق مطابق به گذارش سفر آنسال ارقام یافته است .