Page image — the source of record
Machine transcription
۲۱۸
یا تحریر ـ سیادت داریم یا شیخت قیادت داریم یا شوکت باید ولازم بلکه واجب است
که تمام اقتدار و استعداد روحانی و بدنی و مالی را در اتفاق و اتحاد برادران خود و اصلاح و
بهبودی و ارامی و خیرخواهی مسلمانان صرف کنیم تا داخل خطاب ایه کریمه: (انما المومنین
اخوه فاصلحوابین اخویکم) بگردیم . (باقیدارد)
مد وجزر اسلام
(۲)
جو صبا بر بحر وبر اکثر گذرما کرده ایم در بلند وپست کوه و در سفرما کرده ایم
صد طریق ناسپرده پی سپرما کرده ایم خانه ها اباد در هربم و(۱) برما کرده ایم
بود اسیا سر بسر معمور از اثار ما
بود یورپ نیز زیر سایه دیوار ما
گه بمغرب حکمت(۲) یونانیان اموختیم گه بمشرق(۳) از تجارت سیم وزراندوختیم
هرطرف در کوی و برزن شمعها افروختیم مصریان (۴) راداغ حسرت برجگر میسوختیم
مصریان(۴) لاثل را قلم زین قصد رقصد در بنان
گبن(٦) رابالد رقم بر خویشتن زین داستان
(۱) یعنی دران اوقات هر قدر براعظم از اسیا ویورپ و افریقہ که در معرفت انسان در امده
بودند همین سیر ورهگذر مسلمانان بودند .
(۲) در طبیعات وهند سه مریان اندلس و مغرب بر عربان دارالخلافہ بغداد بلکه بر سائرا فاق
فضیلت میداشتند ایشانرا در عهد خلافت عبدالرحمن اموی بطرف علم هندسه رغبت پیدا
شده بود چنانچه تصنیفات ـ دمرکار دنیز هیوکرتیز جالینوس ارسطو اپالومیس وغیره
حکمای یونان را از زبان رومی(لاطینی) و یونانی در دارالخلافه قرطبہ بزبان عربی شرح نمودند و
علم نباتات وکیمیا و اصطرلاب را در ملک یورپ اشاعت دادند (۱۲ سنین الاسلام دکتورلنیز.)
(۳) بعد از تسخیر بلاد ایران و افریقہ واندلس اهل عربرا رغبت تجارت پیدا گردید و در خیال
ایشان این امر جا گرفت که در مقامات تجارت اسلام را اشاعت داده ایند تا بوجہ اتحاد ـ
مذهب ویگانگی زبان هم تکالیف سفر رفع گردد وهم تجارت را رونق تازه بر روی کار اید ـ
مصارف شان و شوکت خلفای بنی عباس و تمدن اهل بغداد تجار را بر سفر هندوستان تحريك
داد . چنانچه اهل عرب قبل از شہ ۱٦۰ هـ ۸۰۰ عیسوی در اکثر مقامات هنوستان طرح
اقامت انداختند واز فیضان صحبت ایشان بعضر رایان هندوستان مسلمان هم شدند بعد ازان
اهل عرب از برای ترقی تجارت روبہ جزائر هندوستان اورده تا به سیلون وسماطر اوجاوا سلبس رسیدند
بلکہ ازانجا هم پیشتر گذشته در نواحی چین قدم نهادند و از جانب دیگر کاروان عرب تا تار وسیبریا
را محط رحال خود گردانید و در افریقیه تا لب ابنیگار ورسیده ملک گانا وملک ونگره نکوور و کوکورا در
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.