Page 453

شعر العجم حصه چهارم ۴۴۸ گشت تماما عملیات فوری و امور اتفاقیه بودند ، رستم نسبت به تمام پهلوانان دنیا فائق بود ولی در مقابله اسفندیار گریه کرد و محتاج بمدد خواستن از سیمرغ گشت ۔ قهرمان محبوب فردوسی رستم است و واقعا فردوسی را با نام او یک عشق و محبت مخصوصی است ۔ لکن فردوسی بمقابله فریضه قومیه خویش از جذبات خود نیز دستبردار می شود چون در حیثیت تاریخی این مبحث مفصلا گذشته لهذا درین موقع ضرورت مزید بیان کردن آن نیست ۔ تخیل :- چون شاهنامه سراپا مشتمل بر واقعات است ازین جهت در وی بظاهر تخیل دیده نمی شود لکن اگر کار شاعر فقط همین قدر باشد که هر آن چیزیکه به پیش روی او موجود باشد عینا تصویر آن را بکشد پس این محض واقعه نگاری است و مصوری ، لکن در اکثری از مواقع بر شاعر اضافه برآن دیگر کار روائی نیز لازم می افتد ۔ واقعه محض اجمالی و ساده و بی کیف می باشد و شاعر یک خاكه عمومی او را قائم میکند و جا بجا دران رنگ آمیزی میکند و بعضی واقعات را مبهم و پیچیده میگذارد و برخی را نمایان و ظاهر می نماید و موقع بموقع رنگ جذبات و احساسات را به آن افزوده میدارد تمام این امور به تخیل متعلق اند