Page 186

شعر العجم حصه چهارم ۱۸۱ نوشیروان اگرچہ نزادش گنج بود جز نام نیک از پس نوشیروان نماند ناظرین از فوق انداژہ کردہ می توانند کہ در اول امر ہر خیال چہ قدر سادہ و بیساختہ و بے تکلفانہ بودہ است رفتہ رفتہ لطیف و شوخ و رنگین بیان میگردد ۔ این یک سخن قدرتی است ۔ و درین اسباب و علل خارجی را دخلی نیست : اثر سادگی نہ تنہا در طرز ادا و بندش میباشد ۔ بلکہ تمام اشیاء آن بے تکلفانہ بہ نظر می افتد ۔ وقتیکہ متاخرین ذکر و جاہ وحشم ممدوح را می نمایند ۔ برائے سواری آنہا وجود اسپ فلک و ابلق ایام را حتمی می انگارند ۔ ولی شعرائی پیشین بیان فیل و اسپ معمولی را می نمایند ۔ و بلند تر ازین مراتب سادگی سابقہ این بود ۔ کہ در اثنای تعریف مال و دولت ممدوح بہ تذکر رمہ و گلہ و گاؤ و شتر او نیز پرداختند * فرالادی کہ باین اندازہ شاعری بودہ است کہ رودکی بمدحش پرداختہ در یک قصیدہ خویش میگوید ۔ کہ :- مادہ گاوان گلہ ات ہر یک : شاہ پرور بود چو بر مایون بر مایون مادہ گاویست کہ از شیر آن فریدون پرورش