Page 94

۸۹ عنصری اگر چه لف و نشر و تقسیم را بسیار کم استعمال کرده ولی به نهایت خوبی و سادگی استعمال کرده است ـ یا به بندد یا گشاید یا ستاند یا دهد تا جهان باشد همین در شاه را این دو کار آنچه بستاند ولایت آنچه بدهد خواسته آنچه بندد دست دشمن آنچه بگشاید حصار مبالغه عنصری درین هم کوتاهی نکرده، لیکن در ان زمان مصنوعیت و تکلفات چندان ترقی نکرده بودند بدین وجه مبالغه هایش بمقاله متاخرین سست دیده میشوند مثلاً تعریف اسب میکند ـ شگفت آید از مرکب تو خرد را کشر از باد طبع است و از خاک منظر بگام پسین بررود گردبرانی بتقریب پیش از باختر تا بخاور نه جستن کند کم زور یا به دریا نه منزل کند کم ز کشور بکشور بنور و ظلمت ماند زمین و ابر بهی به در مینا ماند سرشک ابر و گیا فریفته است زمین بر تیره را که ازو همی ستاند در همی دهد مینا همانا که خورشید رنگ رخش را بدزدد که بخشد به یاقوت احمر مردم عموماً خیال دارند که وقتیکه آفتاب بر یک سنگ چهل سال