Page 78

۷۳ مادی (ملکی) ترازه فتوحات روحانی (علمی) اش موزون تر است . محمود شلبی که کشورستان و فاتح بود در علم وفضل هم یدطولی داشت ـ جواهر مضیه (که یک کتاب نهایت مستند فقهای حنفیه است آنرا در زمره فقهاء شمار کرده است و در فقه خودش یک تالیف مبسوط دارد ـ در غزنین یک دارالعلوم عظیم الشان تاسیس نموده بود و با آن یک عجائب خانه که حاوی بر تمام عجائیات و نوا در عالم بوده نیز بود و نیز در ملک هر قدر که مشاهیر فن داشت همه را بدربار خود جلب کرده بود، از آنجمله ابوریحان بیرونی است که در علوم و فنون مختلفه همپایه بو علی سینا بشمار میرود محمود بو علی را هم بر سفره کرم خویش دعوت داده بود ولی بوجه ترس نه آمد محمود بر شاعري بحوصله شاهانه توجه فرمود و یک محکمه مستقل قائم کرده عنصری را رئیس آن ساخت و بخطاب ملک الشعراء نواخت . تمام تذکره ها مینویسند که چهار صد شعراء از خوان کرم محمود کارنامه علمی سلطان محمود تربیت شعراء ماضی