Page 143

١٣٦ و در عمل قوت متصوره، نفس اشیای جداگانه یکجا فراهم کرده خواص آنها را مقابله میکند، و از تقسیم مقابله اقسام عام آنها را میسازد، یا بالفاظ دیگر دریا اشیا خیال عام قائم میکند، ذهن بچه از تصورات اقسام بسیار پر میباشد، هر لفظ زبان که کدام اسم عام را ظاهر میکند که آنرا باصطلاح صرف اسم نکره میگویند فی الحقیقت کدام تصور را ظاهر میکند، چرا که هر یک اسم عام مثلا کتاب، دوات، شیشه، چوکی، مرد، مایع، نماز، چاقو، ساعت و غیره همان خواص مجموعه مشترکه را ظاهر میکند که در هر فرد جماعت آن یافت میشود. در تصور ذهن کدام کدام عمل میکند شما میدانید که تصویر میز چطور قائم میشود، اول اقسام مختلفه میزها را معاینه میکنیم، باز آنها را مقابله کرده این امر را معلوم میکنیم که آنها یکجام کدام چیز بایگدیگر مشابهت دارند - ما صورت - و شکل - و بلندی و رنگ - و پایہ و چوب وغیرہ را بالکل خیال نمیکنیم، بلکہ صرف صفات مشترکہ آنها را مد نظر میداریم یعنے پایے و سطح هموار ہر قسم میز، باز این دو خاصیت مشترکہ را یکجا فراهم کرده یک تصویر عام پیدا میکنیم یعنے سطح هموار که بر پایے ایستاده باشد، آخر کار ما آنہمہ اشیاء را کہ در آنہا این ہر دو خاصیت مشترکہ یافت میشوند بیک نام خاص