Page image — the source of record
Machine transcription
۱۱۴
بشانشان میدهیم که از ضد کدام شی چه مراد است. یا دو چیز متضاد یکدیگر
کی گفته میشوند. یاد باید داشت که برای اشیای متضاد بودن تقابله
ضروریست، و در دو چیز مقابله وقتی شده میتواند که در آنها فرق و مشاه
هر دو موجود باشد. پس برای ظاهر کردن تضاد در اشیا محض فرق کفایت
نمیکند. بلکه مشابهت هم ضروریست، مثلاً فرق یا تضاد یک نظاره را
از نظارۀ دیگر ظاهر کرده میتوانیم، یا فرق و تضاد یک آواز را از آواز دیگر،
یک قسم روشنی را از روشنی دیگر، علیٰ هذا القیاس، لاکن اینطور کارهی نمیشود
که فرق یا تضاد نظاره همراه آواز، و از روشنی را همراه فلز ظاهر کرده بتوانیم
یک اصول ترقی قوت حافظه اینست که هرگاه کدام خیال نو بپیشروی
ذهن بیاید، خیال متضاد آنهم که تجربه از اول معلوم باشد بهمانوقت بیاد میآید
این قانون ترقی قوت حافظه را قانون اضداد میگویند، برای تشریح این
قانون امثلۀ ذیل بس خواهد کرد، مثلاً یک شخص دراز قدر او به خیال یک مرد
پست قد هم می آید، و از خیال واقع شدن شمالاً و جنوباً سلسله کوهها، دنیای جدید
خیال واقع شدن شرقاً و غرباً سلسله کوههای دنیای قدیم پیدا میشود.
ما برای شما شرایط عام دربارۀ دو کار بزرگ حافظه ذکر کرده ایم یعنی
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.